Trung tâm ngoại ngữ, dạy thêm, nhóm trẻ: phải làm gì về phòng cháy chữa cháy?

Trả lời ngắn: trung tâm ngoại ngữ, trung tâm dạy thêm, trung tâm năng khiếu, cơ sở dạy nghề và nhóm trẻ tư thục đều thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy — mục 2 Phụ lục I Nghị định 105/2025/NĐ-CP xếp cả nhóm “cơ sở giáo dục khác theo quy định của pháp luật về giáo dục” vào danh mục mà không kèm ngưỡng diện tích hay số tầng nào. Nhưng “thuộc diện quản lý” không có nghĩa là phải đi xin giấy phép: không có thủ tục nào tên là “giấy phép PCCC”. Một trung tâm khoảng 100 m², dưới 3 tầng thì không phải thẩm định thiết kế, không phải nghiệm thu, việc phải làm là trang bị đúng, lập hồ sơ, cho người đi huấn luyện và giữ hiện trạng để cấp xã kiểm tra 3 năm một lần.

Trung tâm của bạn có thuộc diện quản lý về phòng cháy chữa cháy không?

Có, và điều làm nhiều người bất ngờ là quy mô không cứu được. Anh chị mở lớp tiếng Anh 80 m² trên tầng 2 một căn nhà phố, hay mở trung tâm 3 phòng học trong toà văn phòng, thì đều nằm trong danh mục như nhau.

Lý do nằm ở cách viết của mục 2 Phụ lục I Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Đọc kỹ sẽ thấy các mục khác trong cùng danh mục đều có ngưỡng đi kèm — cơ sở y tế phải “cao từ 2 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 500 m² trở lên”, cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phải “từ 100 m² trở lên”. Riêng mục giáo dục thì liệt kê hết từ nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường phổ thông, trường đại học, trường dạy nghề cho tới “cơ sở giáo dục khác theo quy định của pháp luật về giáo dục” — rồi kết thúc bằng dấu chấm, không một con số nào.

⚠️ Đây là chỗ hay bị đọc nhầm nhất. Rất nhiều bài hướng dẫn trên mạng vẫn dẫn ngưỡng “5 tầng hoặc 5.000 m³”. Con số đó là ngưỡng của một việc khác — thẩm định thiết kế — và lấy từ nghị định đã hết hiệu lực. Nhầm hai thứ này dẫn tới kết luận sai hoàn toàn: tưởng mình nhỏ nên không bị quản lý.

Tra danh mục gốc: Phụ lục I — danh mục cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC.

Ba mức phân loại, tra theo số tầng và diện tích

Thuộc diện quản lý mới chỉ là mức thứ nhất. Còn hai mức nữa quyết định anh chị phải làm nhiều hay ít, và cả ba đều tra bằng đúng hai con số: nhà cao mấy tầng và tổng diện tích sàn bao nhiêu.

Một trung tâm 100 m² trên tầng 2 nhà phố 3 tầng chỉ chạm mức thứ nhất. Hai mức sau đều trượt ngưỡng, nên không phải thẩm định thiết kế và không nằm trong nhóm bị kiểm tra hằng năm.

💡 Nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập thì tra bằng con số khác: mức nguy hiểm cháy nổ bắt đầu từ 50 cháu hoặc 500 m², và mức thẩm định thiết kế bắt đầu từ 150 cháu hoặc 2.000 m². Trông giữ trẻ là loại hình bị siết chặt hơn hẳn các trung tâm dạy chữ.

Tra nguyên văn: Phụ lục II · Phụ lục III · toàn văn Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Có phải xin giấy phép phòng cháy chữa cháy không?

Không. Cụm từ “giấy phép PCCC” là cách gọi dân gian, không phải tên của bất kỳ thủ tục nào trong luật hiện hành. Với một trung tâm nhỏ, ba thủ tục mà anh chị hay nghe nhắc đều không áp dụng:

• Thẩm định thiết kế về PCCC — chỉ áp cho công trình nằm trong Phụ lục III, tức từ 5 tầng hoặc 3.000 m² trở lên.
• Nghiệm thu về PCCC của cơ quan Công an — thủ tục này đã bỏ từ 01/7/2026 theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP; công trình đã thẩm định thiết kế thì chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu.
• Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC — đây là giấy của đơn vị làm dịch vụ PCCC, không phải của cơ sở như trung tâm. Từ Luật 55/2024/QH15, nhóm ngành nghề này cũng không còn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Thứ thay thế cho “xin phép” là tự chịu trách nhiệm và chứng minh được khi bị kiểm tra. Nghĩa là hồ sơ, thiết bị và hiện trạng phải sẵn sàng bất cứ lúc nào, chứ không phải một tờ giấy treo tường. Chúng tôi đã viết riêng một bài giải thích cụm từ này: “Giấy phép PCCC” là gì và cần những điều kiện nào.

Trung tâm phải trang bị những gì?

Quy chuẩn đang áp dụng là QCVN 10:2025/BCA, ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA, hiệu lực từ 30/12/2025. Đây là quy chuẩn nên bắt buộc; TCVN 3890:2023 mà nhiều báo giá vẫn dẫn là tiêu chuẩn, tính chất tự nguyện, và quy chuẩn được ưu tiên khi hai bên khác nhau.

⚠️ Một chỗ dễ mất tiền oan: ngưỡng trong bảng trên tính theo toà nhà, không tính theo phần diện tích anh chị thuê. Trung tâm 100 m² nằm trong một toà nhà 6 tầng thì toà nhà đó đã thuộc diện phải có hệ thống báo cháy tự động — phần việc thuộc về chủ toà nhà, nhưng khu vực của anh chị phải được đấu nối vào hệ thống chung, chứ không phải mua vài đầu báo độc lập gắn cho có.

Đọc thêm: QCVN 10:2025/BCA đã thay đổi những gì so với TCVN 3890:2023 · toàn văn quy chuẩn · cách chọn và bố trí bình chữa cháy.

Ảnh thực tế tại một trung tâm đã lắp đủ

Ảnh chụp tại Trung tâm luyện thi 3S (Hà Nội) — công trình đã lắp đặt, dùng thiết bị FireSmart. Đây là mức trang bị thực tế của một cơ sở giáo dục nhỏ nằm trong nhà nhiều tầng, để anh chị hình dung bốn hạng mục trong bảng trên trông như thế nào ngoài đời. Xem thêm các công trình tiêu biểu đã triển khai.

Hồ sơ phải có những gì?

Cơ sở thuộc diện quản lý phải có hồ sơ quản lý về PCCC và xuất trình được ngay khi đoàn kiểm tra tới. Đây gần như luôn là thứ đầu tiên bị hỏi, và cũng là chỗ trung tâm mới mở hay trắng tay nhất — thiết bị thì mua rồi, giấy tờ thì chưa có gì.

Với một trung tâm mới, năm thứ tối thiểu cần dựng trước ngày khai giảng:

1. Phiếu thông tin cơ sở và quyết định phân công người phụ trách PCCC của trung tâm.
2. Nội quy an toàn PCCC, sơ đồ chỉ dẫn thoát nạn treo tại chỗ dễ thấy.
3. Danh mục phương tiện PCCC đã trang bị, kèm hoá đơn và tài liệu kỹ thuật.
4. Chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC của những người phải học.
5. Sổ theo dõi tự kiểm tra định kỳ và biên bản mỗi lần kiểm tra.

Danh mục đầy đủ theo 9 nhóm, kèm cách điền từng mẫu và lịch cập nhật trong 12 tháng, chúng tôi để ở bài riêng: hồ sơ quản lý PCCC tại cơ sở. Cách tự chạy một vòng kiểm tra trước khi đoàn tới: tự kiểm tra PCCC tại cơ sở.

Ai kiểm tra, bao lâu một lần và kiểm những gì?

Với cơ sở thuộc Phụ lục I mà không thuộc Phụ lục II — tức phần lớn trung tâm nhỏ — người kiểm tra là UBND cấp xã, định kỳ 3 năm một lần, theo điểm c khoản 2 Điều 13 Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Ngoài định kỳ vẫn có thể bị kiểm tra đột xuất.

Bảy nhóm nội dung cấp xã được kiểm tra, xếp theo thứ tự anh chị nên tự soát:

• Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở.
• Việc trang bị phương tiện, hệ thống PCCC và cứu nạn cứu hộ, điện phục vụ PCCC, nguồn nước.
• Việc duy trì hoạt động của những thứ đó — bình còn áp lực, đèn còn sáng, không phải chỉ có đủ số lượng.
• Thiết bị truyền tin báo cháy và việc khai báo dữ liệu.
• Khoảng cách PCCC, đường và bãi đỗ cho xe chữa cháy, khoảng trống.
• Lối thoát nạn, ngăn cháy, chống cháy lan, chống tụ khói.
• Trách nhiệm của chủ hộ gia đình và người thuê, mượn, ở nhờ nhà ở — áp dụng khi trung tâm đặt trong nhà ở.

Từ 2025 hệ thống chính quyền bỏ cấp huyện, nên đầu mối gần nhất của một trung tâm nhỏ là công an, UBND cấp xã hoặc phường nơi đặt cơ sở, không còn phòng cảnh sát PCCC cấp quận. Một số địa phương đã ban hành văn bản riêng phân định nhiệm vụ này — Hà Nội là Quyết định 57/2026/QĐ-UBND.

Ai trong trung tâm phải đi huấn luyện nghiệp vụ?

Ít nhất là người đứng đầu cơ sở — chủ trung tâm hoặc giám đốc — và người được phân công phụ trách PCCC. Với trung tâm có lớp học buổi tối hoặc cuối tuần, nên tính thêm cả người trực ca đó: lúc xảy ra chuyện, người có mặt mới là người xử lý, chứ không phải người có chứng nhận.

Đây cũng là chi tiết dễ bị bỏ khi trung tâm thuê giáo viên theo giờ. Giáo viên hợp đồng ngắn hạn đổi liên tục, nhưng người trực và người giữ chìa khoá phòng học thì nên cố định và phải biết vị trí bình chữa cháy, lối thoát thứ hai và cách ngắt điện tổng.

Xem huấn luyện, đào tạo nghiệp vụ PCCC.

Thuê mặt bằng trong nhà người khác thì ai chịu phần nào?

Phần lớn trung tâm ngoại ngữ đi thuê, và đây là chỗ hay tranh cãi nhất giữa chủ nhà với người thuê. Cách chia thực tế:

💡 Hai việc nên làm trước khi ký hợp đồng thuê, vì sau khi ký thì mất thế: hỏi chủ nhà xem toà nhà đã có hồ sơ thẩm định thiết kế và biên bản nghiệm thu chưa, và đi thử một vòng thoát nạn từ phòng học xa nhất ra tới đường. Phòng học ở tầng trên cùng mà chỉ có một thang bộ duy nhất là tình huống rất khó khắc phục về sau, và nó thường lộ ra đúng lúc đoàn kiểm tra đến, khi trung tâm đã tuyển sinh xong.

Thứ tự nên làm khi sắp mở trung tâm

1. Trước khi ký hợp đồng thuê: đo số tầng và diện tích sàn của toà nhà, tra bảng ba mức ở trên, đi thử đường thoát nạn, hỏi hồ sơ PCCC của toà nhà.
2. Khi sửa chữa mặt bằng: giữ nguyên lối thoát, không bịt cửa thoát nạn thứ hai để lấy chỗ kê bàn, không dùng vật liệu ốp dễ cháy cho hành lang và cầu thang.
3. Trước khai giảng: mua bình chữa cháy và đèn thoát nạn, treo nội quy — tiêu lệnh — sơ đồ chỉ dẫn, cho người phụ trách đi huấn luyện.
4. Tuần đầu hoạt động: dựng hồ sơ PCCC, ghi sổ tự kiểm tra lần đầu.
5. Định kỳ: tự kiểm tra theo lịch, kiểm tra áp lực bình, thay pin đèn sự cố, cập nhật hồ sơ mỗi khi đổi người phụ trách hoặc đổi mặt bằng.

Câu hỏi thường gặp

Trung tâm của em chỉ 60 m², thuê một phòng trong toà nhà văn phòng, có phải làm gì không?

Có. Diện tích nhỏ không đưa trung tâm ra khỏi danh mục Phụ lục I, vì mục giáo dục không kèm ngưỡng. Phần việc của anh chị là bình chữa cháy, đèn thoát nạn, nội quy — tiêu lệnh trong phạm vi phòng thuê, hồ sơ PCCC của cơ sở và huấn luyện người phụ trách. Phần hệ thống chung của toà nhà thuộc trách nhiệm chủ toà nhà, nhưng anh chị nên xin bản sao hồ sơ để lưu.

Trung tâm ngoại ngữ có phải lắp hệ thống báo cháy tự động không?

Chỉ bắt buộc khi nhà cao từ 5 tầng trở lên hoặc tổng diện tích sàn từ 1.500 m² trở lên, theo mục 5 Phụ lục A QCVN 10:2025/BCA. Dưới 700 m² thì được phép dùng thiết bị báo cháy độc lập thay cho hệ thống. Lưu ý ngưỡng này tính theo toà nhà, không theo phần anh chị thuê.

Mở nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập thì khác gì trung tâm dạy chữ?

Khác đáng kể và theo hướng chặt hơn. Cơ sở giáo dục mầm non tính theo số cháu: từ 50 cháu hoặc 500 m² đã vào danh mục cơ sở có nguy hiểm về cháy nổ, từ 100 cháu hoặc 300 m² đã phải có hệ thống báo cháy tự động, và từ 150 cháu hoặc 2.000 m² thì phải thẩm định thiết kế về PCCC.

Em nghe nói phải xin nghiệm thu PCCC mới được hoạt động, có đúng không?

Không còn đúng. Thủ tục nghiệm thu về PCCC của cơ quan Công an đã bỏ từ 01/7/2026 theo Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP; với công trình thuộc diện thẩm định thiết kế thì chủ đầu tư tự tổ chức nghiệm thu. Trung tâm nhỏ vốn không thuộc diện thẩm định thiết kế nên cũng không có bước này.

Bao lâu thì bị kiểm tra một lần?

Định kỳ 3 năm một lần với cơ sở thuộc Phụ lục I không thuộc Phụ lục II, do UBND cấp xã thực hiện. Trung tâm lớn thuộc Phụ lục II thì dày hơn: 1 năm/lần với nhóm 1, 2 năm/lần với nhóm 2, và do cơ quan chuyên môn về xây dựng thực hiện. Ngoài ra vẫn có kiểm tra đột xuất.

Không làm thì sao, có bị phạt không?

Có. Các lỗi hay bị lập biên bản nhất ở nhóm cơ sở nhỏ là thiếu hồ sơ, không huấn luyện người phụ trách, bình chữa cháy hết hạn kiểm tra, đèn thoát nạn hỏng và cản trở lối thoát nạn. Mức phạt cụ thể theo Nghị định xử phạt hành chính trong lĩnh vực PCCC hiện hành — anh chị nên hỏi công an xã, phường nơi đặt trung tâm để có mức áp dụng đúng thời điểm.

Cần người rà soát giúp trước khi khai giảng?

Công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật PCCC Việt Nam nhận khảo sát mặt bằng, tư vấn trang bị đúng mức bắt buộc, lập hồ sơ PCCC và cung cấp thiết bị cho trung tâm ngoại ngữ, trung tâm dạy thêm, cơ sở dạy nghề và nhóm trẻ tư thục. Chi phí tuỳ mặt bằng và hiện trạng nên không có bảng giá cố định — anh chị gọi để bên em sang khảo sát rồi báo giá:

Bài viết dựa trên Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP và QCVN 10:2025/BCA — cập nhật ngày 30/8/2026. Quy định về PCCC đang thay đổi nhanh trong giai đoạn này, nên trước khi bỏ tiền đầu tư, anh chị nên hỏi lại công an xã, phường nơi đặt cơ sở hoặc đối chiếu văn bản gốc.