Xe chữa cháy không tiếp cận được, không có thang máy chữa cháy — giải pháp theo Phụ lục D Quyết định 1074/QĐ-BXD

Nhà trong ngõ sâu, mặt tiền hẹp, không có chỗ cho xe chữa cháy dừng đỗ và triển khai. Nhiều nhà cũng không còn chỗ để bố trí thang máy chữa cháy theo quy chuẩn.

Phụ lục D chuyển trọng tâm sang năng lực triển khai thực tế: nguồn nước chữa cháy trong khoảng cách hút được, phương tiện hỗ trợ rải vòi khi điểm dừng xe cách chân nhà trên 100 m, họng khô tiếp nước từ ngoài nhà lên các tầng, và cải tạo thang máy thường thay cho thang máy chữa cháy.

Trước khi áp dụng: Phụ lục D nói rõ: ở địa phương chưa đủ điều kiện hạ tầng giao thông và cấp nước theo quy chuẩn, giải pháp chữa cháy và cứu nạn thực hiện theo hướng dẫn riêng của cơ quan quản lý nhà nước về PCCC tại địa phương đó. Cần làm việc với cơ quan quản lý trước khi chốt phương án.

Phụ lục này chỉ dùng được cho công trình thỏa mãn đồng thời các điều kiện tại mục 1.1.2 của Tài liệu,
và khi áp dụng vẫn phải bảo đảm các yêu cầu an toàn cháy tối thiểu tại mục 4.4 — xem toàn văn Quyết định 1074/QĐ-BXD.
Căn cứ ban hành là điểm b khoản 6 Điều 55 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15
và điểm a khoản 3 Điều 41 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Toàn văn Phụ lục D — giao thông, tiếp cận chữa cháy

Phần dưới đây giữ nguyên văn bản gốc, kể cả các hình minh họa và chú dẫn của Bộ Xây dựng.
Cột “Ghi chú” của bản gốc được trình bày thành các khối ghi chú đặt ngay dưới mục tương ứng.

D.1 Không bảo đảm điều kiện về đường, bãi đỗ xe chữa cháy và cứu nạn

Tùy thuộc vào năng lực triển khai chữa cháy và thiết bị, phương tiện chữa cháy, hạ tầng kỹ thuật cấp nước chữa cháy của từng địa phương, có thể bổ sung, thay thế bằng các giải pháp chữa cháy, cứu nạn khác, trên nguyên tắc bảo đảm về lưu lượng nước chữa cháy, thời gian chữa cháy, cứu nạn và chiều cao có thể phun nước chữa cháy tương ứng với chiều cao PCCC của công trình. Tại các địa phương chưa có đủ điều kiện hạ tầng giao thông công cộng và cấp nước chung theo quy định của quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC thì các giải pháp chữa cháy và cứu nạn được thực hiện theo các hướng dẫn riêng của cơ quan quản lý nhà nước về PCCC ở những địa phương đó. Đối với một số dạng nhà cụ thể có thể tham khảo một số nội dung sau.

Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Phải bảo đảm có nguồn cấp nước chữa cháy nằm ở khoảng cách phù hợp với thông số của thiết bị hút nước của xe chữa cháy tại địa phương, phù hợp với lưu lượng, thời gian chữa cháy xác định theo QCVN 10:2025/BCA [2], và lực lượng chữa cháy có thể tiếp cận nguồn nước, hút nước bơm chữa cháy cho nhà. Có thể sử dụng kết hợp nhiều nguồn nước chữa cháy khác nhau;

(2) Thông số kỹ thuật của xe chữa cháy hoặc phương tiện chữa cháy khác tại địa phương phải bảo đảm triển khai được việc chữa cháy tại điểm cao nhất/xa nhất của nhà theo các yêu cầu về cấp nước chữa cháy ngoài nhà của QCVN 10:2025/BCA [2];

(3) Trường hợp khoảng cách từ điểm dừng đỗ của xe chữa cháy đến chân nhà lớn hơn 100 m (tính theo đường di chuyển thực tế) thì phải có phương tiện hỗ trợ rải vòi nhanh (ví dụ xe máy chở thiết bị rải vòi chuyên dụng, xe đẩy rải vòi, v.v.), hoặc có đường ống khô từ vị trí dừng đỗ của xe chữa cháy đến chân nhà, hoặc giải pháp khác nhưng bảo đảm yêu cầu triển khai dẫn nước nhanh chóng từ xe chữa cháy đến chân nhà; đồng thời cần có tính toán về áp suất bơm nước sao cho đủ khả năng bơm nước từ bơm ở xa đến điểm cao nhất/xa nhất của nhà đáp ứng áp suất yêu cầu. Hoặc có thể tham khảo thêm các giải pháp tiếp cận chữa cháy bằng phương tiện nhỏ chuyên dụng (xe máy chở thiết bị, phương tiện, thiết bị rải vòi, bơm mini, v.v.);

(4) Đối với nhà có chiều cao PCCC từ trên 15 m đến 28 m, cần bố trí hệ thống họng khô phục vụ tiếp nước chữa cháy từ ngoài nhà lên các tầng. Miệng họng khô chờ ngoài nhà cần đặt ở vị trí dễ nhìn thấy và tiếp cận. Họng khô ở mỗi tầng cần bố trí trong thang bộ hoặc khoang đệm. Trường hợp không lắp đặt được hệ thống họng khô thì cần có bảng thông báo nhà không lắp đặt hệ thống họng khô đặt ngoài nhà để lực lượng chữa cháy có thể lập tức nắm bắt và triển khai phương án dẫn vòi lên tầng có cháy.

D.2 Không bố trí được thang máy chữa cháy hoặc thang máy chữa cháy không đáp ứng yêu cầu

D.2.1 Không bố trí được thang máy chữa cháy

Áp dụng một trong các giải pháp sau (D.2.1.1, D.2.1.2 hoặc D.2.1.3):

D.2.1.1 Bố trí thang máy chữa cháy đáp ứng yêu cầu của [1] và tiêu chuẩn về thang máy chữa cháy, khi đó tầng dừng chính của thang máy chữa cháy (tầng mà lực lượng chữa cháy từ ngoài nhà vào được thang máy) có thể không phải là tầng có lối ra vào chính của nhà, nhưng phải là tầng kề cận, và phải có bảng chỉ dẫn rõ về đường tiếp cận theo thang bộ từ tầng có lối ra vào chính đến cửa thang máy chữa cháy ở tầng khác.

D.2.1.2 Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Cải tạo thang máy thường để phục vụ chữa cháy như sau:

− Thang máy thường có nguồn điện sự cố cấp cho thang, được cài đặt chế độ hoạt động khi có cháy như yêu cầu đối với thang máy chữa cháy;

− Bán kính phục vụ của thang máy thường được cải tạo phải đáp ứng yêu cầu về bán kính phục vụ của thang máy chữa cháy;

− Có khóa chuyên dụng để lực lượng chữa cháy vận hành thang máy khi có cháy, tương tự như thang máy chữa cháy;

− Có khoang đệm ngăn cháy đáp ứng yêu cầu như đối với thang máy chữa cháy; hoặc cửa tầng thang máy đảm bảo giới hạn chịu lửa như quy định của [1]; hoặc không yêu cầu giới hạn chịu lửa của cửa tầng thang máy nếu các cửa đi vào không gian chung trước thang máy đảm bảo yêu cầu nêu tại (5) của B.1.2 và trong không gian chung trước thang máy chỉ có chất cháy hữu hạn (tương tự như yêu cầu đối với vùng an toàn trong nhà theo 1.4.33a của [1]);

− Có bố trí họng khô trong khoang đệm ngăn cháy như yêu cầu đối với thang máy chữa cháy; hoặc áp dụng các giải pháp tại D.2.2 khi không bố trí khoang đệm ngăn cháy;

− Có bảng thông báo gắn trước thang máy để lực lượng chữa cháy biết đó là thang máy phục vụ chữa cháy.

Có thể chấp nhận kích thước thang máy thường được cải tạo để phục vụ chữa cháy nhỏ hơn kích thước tiêu chuẩn của thang máy chữa cháy.

(2) Nhà phải trang bị hệ thống báo cháy tự động địa chỉ (chỉ cần báo được tầng có cháy). Tại tầng dừng chính của thang máy chữa cháy có bảng tín hiệu liên động với hệ thống báo cháy để hiển thị tầng có cháy.

D.2.1.3 Đối với nhà ở riêng lẻ kết hợp sản xuất, kinh doanh, chiều cao PCCC để xác định yêu cầu bố trí thang máy chữa cháy được tính đến tầng cao nhất phục vụ sản xuất, kinh doanh (phương pháp tính chiều cao PCCC theo [1]). Trường hợp chiều cao PCCC này không quá 28 m thì không cần bố trí thang máy chữa cháy; trường hợp lớn hơn 28 m thì áp dụng các giải pháp về thang máy chữa cháy nêu tại D.2.1.1 hoặc D.2.1.2.

D.2.2 Không bố trí được khoang đệm ngăn cháy cho thang máy chữa cháy

Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Nhà phải trang bị hệ thống báo cháy tự động địa chỉ (chỉ cần báo được tầng có cháy). Tại tầng dừng chính của thang máy chữa cháy (tầng mà lực lượng chữa cháy từ ngoài nhà vào được thang máy) có bảng tín hiệu liên động với hệ thống báo cháy để hiển thị tầng có cháy;

(2) Cửa tầng thang máy chữa cháy đảm bảo giới hạn chịu lửa như quy định của [1]; hoặc không yêu cầu giới hạn chịu lửa của cửa tầng thang máy nếu các cửa đi vào không gian chung trước thang máy đảm bảo yêu cầu nêu tại (5) của B.1.2 và trong không gian chung trước thang máy chỉ có chất cháy hữu hạn (tương tự như yêu cầu đối với vùng an toàn trong nhà theo 1.4.33a của [1]);

(3) Bố trí họng khô trong buồng thang bộ hoặc trong khoang đệm ngăn cháy của thang bộ, tương tự như họng khô yêu cầu trong khoang đệm của thang máy chữa cháy. Cửa vào khoang đệm hoặc cửa vào thang (trường hợp không có khoang đệm) phải là cửa ngăn cháy với giới hạn chịu lửa xác định theo [1], và phải có ô kính quan sát được;

(4) Tại cửa thang máy chữa cháy ở tầng dừng chính phải có thông báo rõ về phương án tiếp cận tầng có cháy theo hướng lực lượng chữa cháy di chuyển bằng thang máy chữa cháy đến tầng gần nhất với tầng có cháy, sau đó di chuyển từ tầng đó đến tầng có cháy thông qua buồng thang bộ.

Đọc tiếp theo tình huống của bạn

• Cần đọc nguyên văn cả Quyết định và Tài liệu mục 1–7: toàn văn Quyết định 1074/QĐ-BXD.
• Chưa rõ cơ sở của mình có thuộc diện áp dụng không: công trình cũ không đạt chuẩn PCCC thì xử lý thế nào.
• Cơ sở ở Hà Nội, thuộc diện phải khắc phục theo lộ trình: khắc phục PCCC cho cơ sở tồn tại tại Hà Nội theo Nghị quyết 79/2025.

Các phụ lục khác của Quyết định 1074/QĐ-BXD

• Phụ lục A — bậc chịu lửa và cấu kiện
• Phụ lục B — thoát nạn
• Phụ lục C — ngăn cháy lan
• Phụ lục E — bảo vệ chống khói
• Phụ lục F — trang bị phương tiện, thiết bị PCCC

Câu hỏi thường gặp

Xe chữa cháy dừng cách nhà hơn 100 m thì phải làm gì?

Mục D.1 yêu cầu có phương tiện hỗ trợ rải vòi nhanh — ví dụ xe máy chở thiết bị rải vòi chuyên dụng — hoặc đường ống khô từ vị trí dừng đỗ xe đến chân nhà, hoặc giải pháp khác bảo đảm dẫn nước nhanh từ xe vào nhà.

Nhà cao từ trên 15 m đến 28 m cần thêm gì?

Cần bố trí hệ thống họng khô phục vụ tiếp nước chữa cháy từ ngoài nhà lên các tầng, với miệng họng chờ đặt ngoài nhà theo quy định tại mục D.1.

Không bố trí được thang máy chữa cháy thì sao?

Mục D.2 cho phép cải tạo thang máy thường để phục vụ chữa cháy, kèm điều kiện về báo cháy địa chỉ và bảng tín hiệu liên động tại tầng dừng chính.