Không bảo đảm ngăn chặn cháy lan giữa các nhà và trong nhà — giải pháp theo Phụ lục C Quyết định 1074/QĐ-BXD

Nhà trong khu dân cư thường xây sát nhau, không còn chỗ để lấy đủ khoảng cách phòng cháy chống cháy. Trong nhà thì tường ngăn không đạt giới hạn chịu lửa, trục kỹ thuật và lỗ thông tầng để hở.

Phụ lục C thay khoảng cách bằng bộ phận ngăn cháy: tường ngăn cháy, màn ngăn cháy liên động với báo cháy, vách kính cường lực kèm sprinkler, chèn bịt lỗ mở và bao che trục kỹ thuật.

Trước khi áp dụng: Điều kiện (3) tại mục 4.4 a) của Tài liệu — không để cháy lan sang nhà bên cạnh kể cả khi nhà đang cháy bị sập đổ — vẫn phải bảo đảm khi áp dụng các giải pháp trong phụ lục này.

Phụ lục này chỉ dùng được cho công trình thỏa mãn đồng thời các điều kiện tại mục 1.1.2 của Tài liệu,
và khi áp dụng vẫn phải bảo đảm các yêu cầu an toàn cháy tối thiểu tại mục 4.4 — xem toàn văn Quyết định 1074/QĐ-BXD.
Căn cứ ban hành là điểm b khoản 6 Điều 55 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15
và điểm a khoản 3 Điều 41 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Toàn văn Phụ lục C — ngăn cháy lan

Phần dưới đây giữ nguyên văn bản gốc, kể cả các hình minh họa và chú dẫn của Bộ Xây dựng.
Cột “Ghi chú” của bản gốc được trình bày thành các khối ghi chú đặt ngay dưới mục tương ứng.

C.1 Không bảo đảm ngăn chặn cháy lan giữa các nhà

C.1.1 Không bảo đảm khoảng cách phòng cháy chống cháy giữa hai nhà theo tương quan giữa công năng nhà và giới hạn chịu lửa của tường ngoài

Áp dụng một trong các giải pháp sau (C.1.1.1, C.1.1.2 hoặc C.1.1.3):

C.1.1.1 Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Bố trí chất cháy (đồ vật cháy được) bên trong nhà cách tường ngoài một khoảng cách để bảo đảm khoảng cách từ mép chất cháy đến mặt tường ngoài của nhà còn lại không nhỏ hơn khoảng cách phòng cháy chống cháy giữa hai nhà theo quy định của quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC (chỉ cần áp dụng cho các vị trí tường ngoài không bảo đảm khoảng cách);

(2) Không bố trí chất cháy giữa khoảng cách hai nhà;

(3) Cả hai nhà cần lắp đặt báo cháy tự động hoặc báo cháy độc lập, khuyến khích sử dụng đầu báo cháy khói nếu phù hợp.

CHÚ DẪN: 1. Nhà A trang bị báo cháy; 2. Nhà B trang bị báo cháy; 3. Chất cháy; 4. Khoảng cách phòng cháy chống cháy đảm bảo yêu cầu của [1].

C.1.1.2 Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Lực lượng chữa cháy có thể tiếp cận và khống chế đám cháy không tiếp tục lan rộng trong vòng 10 phút kể từ khi có cháy (tổng thời gian tính toán kể từ khi có cháy đến khi lực lượng chữa cháy di chuyển đến hiện trường, tiếp cận và chuẩn bị đầy đủ cho công tác chữa cháy nhỏ hơn hoặc bằng 10 phút);

(2) Nhà được trang bị đầy đủ các phương tiện, hệ thống cấp nước chữa cháy ngoài nhà và trong nhà, được thiết kế theo yêu cầu của quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC được áp dụng.

C.1.1.3 Đối với nhà dân dụng có bậc chịu lửa I và II, áp dụng các giải pháp về bảo đảm khoảng cách phòng cháy chống cháy trong Phụ lục E của [1], trong đó:

a) Có thể thay thế yêu cầu về tường ngăn cháy bằng vách ngăn cháy loại 1, hoặc màn ngăn cháy có giới hạn chịu lửa tối thiểu EI 45; khoảng rộng tối thiểu 2 m hai bên vách không có chất cháy.

CHÚ DẪN: 1. Nhà A (hoạt động bình thường, không có tồn tại về khoảng cách phòng cháy chống cháy); 2. Nhà B là nhà đang xét, không đảm bảo khoảng cách phòng cháy chống cháy đến nhà A; 3. Chất cháy; 4. Khoảng cách phòng cháy chống cháy đảm bảo yêu cầu của [1]; 5. Bộ phận bao che nhà B cần áp dụng giải pháp ngăn cháy thay cho tường ngăn cháy; 6. Khu vực có nguy cơ cháy lan sang nhà A

b) Đối với các tường ngoài có yêu cầu từ EI 60 trở xuống, có thể thay thế bằng giải pháp vách kính cường lực có chiều dày không nhỏ hơn 6 mm hoặc vách ngăn bằng loại vật liệu không cháy và chịu được nước khác, không yêu cầu về giới hạn chịu lửa nhưng được trang bị các đầu phun (sprinkler) của thiết bị chữa cháy tự động, bảo đảm các đầu phun được đặt từ phía các gian phòng (hành lang) liền kề, cách nhau không quá 2 m và cách vách ngăn không quá 0,5 m, với thông số thiết kế theo TCVN 7336 cho gian phòng nhóm 1.

Kết cấu đỡ các bộ phận ngăn cháy trên phải bảo đảm duy trì được khả năng chịu lực trong thời gian chịu lửa tương đương với bộ phận ngăn cháy.

C.1.2 Diện tích lỗ mở không bảo vệ chống cháy vượt tỉ lệ cho phép

Đối với các lỗ mở vượt diện tích quy định, sử dụng một trong các giải pháp sau để bảo vệ lỗ mở (C.1.2.1, C.1.2.2 hoặc C.1.2.3):

C.1.2.1 Kính cường lực có chiều dày không nhỏ hơn 6 mm, không yêu cầu về giới hạn chịu lửa nhưng được trang bị các đầu phun sprinkler của hệ thống chữa cháy tự động, bảo đảm các đầu phun cách nhau không quá 2 m và cách tường ngoài không quá 0,5 m, với thông số thiết kế theo TCVN 7336 cho gian phòng nhóm 1.

CHÚ DẪN: 1. Bộ phận ngăn cháy; 2. Kính cường lực có chiều dày không nhỏ hơn 6 mm;

3. Sprinkler

C.1.2.2 Màn nước drencher thiết kế theo TCVN 7336 hoặc SP 485.1311500.2020 [18] như đối với trường hợp bảo vệ lỗ mở trong nhà. C.1.2.3 Áp dụng các giải pháp nêu tại C.1.1 của Phụ lục này.

C.2 Ngăn chặn cháy lan trong nhà

C.2.1 Ngăn chặn cháy lan trong nhà giữa các công năng khác nhau (trong trường hợp cần ngăn cháy)

Áp dụng một trong các giải pháp sau để ngăn chặn cháy lan giữa các công năng khác nhau (C.2.1.1, C.2.1.2, hoặc C.2.1.3):

C.2.1.1 Sử dụng màn nước (drencher) thiết kế theo TCVN 7336 hoặc SP 485.1311500.2020 [18].

C.2.1.2 Sử dụng vách kính cường lực có chiều dày không nhỏ hơn 6 mm hoặc vách ngăn bằng loại vật liệu không cháy và chịu được nước khác, không yêu cầu về giới hạn chịu lửa nhưng được trang bị các đầu phun sprinkler của hệ thống chữa cháy tự động, bảo đảm các đầu phun cách nhau không quá 2 m và cách vách không quá 0,5 m, với thông số thiết kế theo TCVN 7336 cho gian phòng nhóm 1.

C.2.1.3 Sử dụng màn ngăn cháy có giới hạn chịu lửa tương đương như giới hạn chịu lửa yêu cầu của vách ngăn cháy theo quy định của [1], được liên động tự sập với báo cháy tự động, và phải có giải pháp thoát nạn cho người (nếu số lượng người cần thoát nạn dưới 5 thì có thể không cần bố trí cửa riêng mà sử dụng nút nâng hạ khẩn cấp của màn ngăn cháy để thoát nạn qua đó).

Kết cấu đỡ/gá các bộ phận trên phải có giới hạn chịu lửa R với thời gian tương đương với giới hạn chịu lửa của bộ phận ngăn cháy được thay thế theo yêu cầu của [1].

С.2.2 Diện tích khoang cháy vượt quá giới hạn cho phép tương ứng với bậc chịu lửa của nhà

Áp dụng một trong các giải pháp sau (C.2.2.1, C.2.2.2 hoặc C.2.2.3):

C.2.2.1 Tăng bậc chịu lửa của nhà để phù hợp với diện tích khoang cháy thực tế, xem Phụ lục A.

C.2.2.2 Sử dụng tường ngăn cháy phân chia các phần nhà theo quy định của [1]. Tại các lỗ mở trên tường ngăn cháy, sử dụng giải pháp màn nước (drencher) thiết kế theo TCVN 7336 hoặc SP 485.1311500.2020 [18].

C.2.2.3 Đối với nhà dân dụng có bậc chịu lửa I và II, có thể thay thế tường ngăn cháy bằng vách ngăn cháy loại 1 và khoảng rộng tối thiểu 2 m hai bên vách không có chất cháy.

C.2.3 Ngăn chặn cháy lan trong nhà theo các trục giao thông đứng (thang bộ, thang máy, lỗ thông tầng)

C.2.3.1 Đối với thang bộ, xem Phụ lục B.

C.2.3.2 Đối với thang máy, trường hợp các cửa thang máy không đảm bảo giới hạn chịu lửa yêu cầu theo [1] thì hành lang hoặc không gian chung tiếp xúc với thang máy đáp ứng các yêu cầu tương tự như nêu trong Phụ lục B dành cho thang loại 2.

C.2.3.3 Đối với lỗ thông tầng (lỗ nối thông một số tầng trong nhà, được bao che kín 4 mặt bên):

a) Trục kỹ thuật trong nhà: Cần đặt trong giếng kỹ thuật có giới hạn chịu lửa theo yêu cầu của [1] (không yêu cầu đối với trường hợp trục kỹ thuật nước cấp, nước thải). Các trục kỹ thuật điện cần được chèn bịt kín khe hở, lỗ thông tại các vị trí trục kỹ thuật xuyên tường, xuyên sàn bằng vật liệu hoặc giải pháp bảo đảm không làm giảm giới hạn chịu lửa của tường, sàn tại những vị trí đó và lắp đặt cửa ngăn cháy tại phòng kỹ thuật của các trục kỹ thuật đó.

b) Lỗ thông tầng lấy sáng: Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau

– Lỗ thông tầng phải thông với không khí ngoài trời, diện tích thông bằng diện tích thông thủy mặt cắt ngang của lỗ;

– Các ô cửa sổ tiếp xúc với lỗ thông tầng sử dụng cửa kính cường lực có chiều dày không nhỏ hơn 6 mm, không yêu cầu về giới hạn chịu lửa nhưng được trang bị các đầu phun sprinkler của hệ thống chữa cháy tự động, bảo đảm các đầu phun cách nhau không quá 2 m và cách cửa sổ không quá 0,5 m, với thông số thiết kế theo TCVN 7336 cho gian phòng nhóm 1;

– Riêng phần lỗ thông tầng tại các khu vực nguy hiểm cháy cao (gara để xe, kho hàng, v.v.) cần sử dụng các giải pháp ngăn cháy phù hợp với thực tế của nhà, nhằm phong tỏa đám cháy trong các khu vực này, tránh ảnh hưởng lên các tầng còn lại. Có thể tham khảo các giải pháp ngăn cháy như đối với thang bộ loại 2.

C.2.3.4 Trục đổ rác: áp dụng một trong các giải pháp sau

a) Đặt trục đổ rác trong giếng kỹ thuật kín với tường bao che tối thiểu EI 45. Các cửa đổ rác là cửa ngăn cháy với giới hạn chịu lửa tối thiểu EI 45. Phòng thu gom rác được bao che phía trong nhà bằng vách ngăn cháy loại 1.

b) Tạo thành các gian phòng đổ rác tại mỗi tầng, bao che bởi vách ngăn cháy loại 1 và cửa ngăn cháy tương ứng. Phòng thu gom rác được bao che phía trong nhà bằng vách ngăn cháy loại 1.

Đọc tiếp theo tình huống của bạn

• Cần đọc nguyên văn cả Quyết định và Tài liệu mục 1–7: toàn văn Quyết định 1074/QĐ-BXD.
• Chưa rõ cơ sở của mình có thuộc diện áp dụng không: công trình cũ không đạt chuẩn PCCC thì xử lý thế nào.
• Cần bài hướng dẫn cách làm thay vì tra câu chữ: cách khắc phục tồn tại thoát nạn và ngăn cháy lan cho công trình cũ.
• Cơ sở ở Hà Nội, thuộc diện phải khắc phục theo lộ trình: khắc phục PCCC cho cơ sở tồn tại tại Hà Nội theo Nghị quyết 79/2025.

Các phụ lục khác của Quyết định 1074/QĐ-BXD

• Phụ lục A — bậc chịu lửa và cấu kiện
• Phụ lục B — thoát nạn
• Phụ lục D — giao thông, tiếp cận chữa cháy
• Phụ lục E — bảo vệ chống khói
• Phụ lục F — trang bị phương tiện, thiết bị PCCC

Câu hỏi thường gặp

Hai nhà sát nhau không đủ khoảng cách phòng cháy thì làm gì?

Mục C.1 cho phép thay khoảng cách bằng giải pháp ngăn cháy tại vị trí giáp ranh, theo tương quan giữa hai nhà và các điều kiện nêu trong từng mục con.

Lỗ thông tầng và trục kỹ thuật xử lý thế nào?

Mục C.2.3.3 yêu cầu trục kỹ thuật đặt trong giếng có giới hạn chịu lửa theo quy định, trừ trục cấp nước và thoát nước; lỗ thông tầng có yêu cầu riêng theo quy mô.

Màn ngăn cháy có thay được vách ngăn cháy không?

Mục C.2.1.3 cho phép dùng màn ngăn cháy có giới hạn chịu lửa tương đương giới hạn chịu lửa yêu cầu của vách ngăn cháy, với điều kiện được liên động theo quy định trong mục đó.