Email: kinhdoanh@pccc.vn
Catalog FireSmart 07.2026Khắc phục tồn tại thoát nạn và ngăn cháy lan cho công trình cũ theo Quyết định 1074/QĐ-BXD
Số hiệu: 1074/QĐ-BXD · Loại văn bản: Quyết định · Cơ quan ban hành: Bộ Xây dựng
Thẩm định kỹ thuật: ThS. KTS. Dương Lê Hiệp, Phó Giám đốc PCCC.vn
Trong sáu nhóm tồn tại mà Quyết định 1074/QĐ-BXD phân loại, thoát nạn (Phụ lục B) và ngăn cháy lan (Phụ lục C) là hai nhóm khó và tốn kém nhất với công trình cũ — nhà ống, nhà trọ, chung cư cũ, nhà ở kết hợp kinh doanh. Tin tốt: Quyết định 1074 cho phép khắc phục bằng giải pháp kỹ thuật phù hợp với công trình có tồn tại, thay vì buộc đạt tuyệt đối mọi quy chuẩn mới. Bài viết này giải thích bản chất hai nhóm tồn tại và hướng xử lý.
Đây là một phần trong lộ trình bắt buộc theo Nghị quyết 79/2025 của Hà Nội — xem tổng quan tại Khắc phục PCCC cho cơ sở tồn tại tại Hà Nội.
Tồn tại về thoát nạn (Phụ lục B) — công trình cũ thường vướng gì?
Thoát nạn là khả năng để người trong công trình rời khỏi khu vực nguy hiểm an toàn khi có cháy. Các công trình xây dựng, cải tạo qua nhiều thời kỳ thường gặp những tồn tại điển hình:
- Chỉ có một lối thoát nạn duy nhất, hoặc lối thoát bị lấn chiếm, khóa cố định;
- Cầu thang bộ hở, không được bao che ngăn khói, thông thẳng giữa các tầng;
- Chiều rộng lối đi, cửa, cầu thang không đủ; khoảng cách thoát nạn quá dài;
- Thiếu chiếu sáng sự cố, biển báo, chỉ dẫn thoát nạn;
- Tầng tum, ban công, lối lên mái bị bịt kín — mất lối thoát nạn dự phòng.
Nguyên tắc khắc phục (giải pháp cụ thể do kỹ sư xác định theo Phụ lục B): bổ sung lối thoát nạn thứ hai (thang thoát nạn ngoài nhà, lối qua ban công/mái), bao che buồng thang, thay cửa và bố trí mở đúng chiều thoát nạn, bổ sung đèn chiếu sáng sự cố và biển chỉ dẫn, giải phóng lối đi. Với nhà trọ và nhà ở kết hợp kinh doanh, việc mở thêm một đường thoát nạn thứ hai thường là hạng mục quan trọng nhất.
Tồn tại về ngăn cháy lan (Phụ lục C) — vì sao đám cháy nhỏ thành thảm họa
Ngăn cháy lan là việc giới hạn đám cháy trong phạm vi nhỏ, không để lan nhanh sang khu vực khác và cắt đường thoát nạn. Tồn tại thường gặp:
- Không có bộ phận ngăn cháy giữa các khu vực; khoang cháy quá lớn;
- Cháy lan theo giếng thang, trục kỹ thuật, ống gen không được bịt kín;
- Vật liệu hoàn thiện, trần, vách dễ cháy; hàng hóa chất đống sát nguồn nhiệt;
- Khu để xe, khu kinh doanh và khu ở không được ngăn cách bằng bộ phận chịu lửa.
Nguyên tắc khắc phục theo Phụ lục C: bổ sung tường, vách, cửa ngăn cháy để chia nhỏ khoang cháy; bịt kín các lỗ xuyên qua bộ phận ngăn cháy (trục kỹ thuật, ống gen); tăng giới hạn chịu lửa cho kết cấu bằng giải pháp bọc/sơn chống cháy; tách bạch khu để xe – kinh doanh – để ở.
Quyết định 1074 mở đường thế nào cho công trình cũ?
Điểm mấu chốt: Quyết định 1074/QĐ-BXD chấp nhận ba hướng — (1) áp dụng quy chuẩn, tiêu chuẩn theo cách phù hợp với công trình có tồn tại; (2) thiết kế theo tính năng, có sử dụng kỹ thuật an toàn cháy; (3) áp dụng giải pháp cho từng dạng tồn tại điển hình ở Phụ lục A–F. Nhờ đó, một công trình cũ không thể phá đi xây lại vẫn có lối ra hợp pháp: chọn tổ hợp giải pháp bù trừ sao cho đạt mức an toàn cháy tối thiểu.
Lưu ý quan trọng: giải pháp thoát nạn hay ngăn cháy lan cụ thể phải do kỹ sư PCCC khảo sát và tính toán theo đúng Phụ lục B/C — không tự suy diễn, không áp dụng máy móc mẫu của công trình khác. Một số giải pháp còn ràng buộc lẫn nhau: ví dụ nếu chọn hướng có yêu cầu trang bị hệ thống báo cháy thì không được đồng thời áp dụng giải pháp dành cho trường hợp “không trang bị báo cháy”.
Ví dụ tổ hợp giải pháp theo từng dạng công trình
Mức độ tồn tại và giải pháp khả thi khác nhau tùy hình dáng, quy mô công trình. Bảng dưới đây gợi ý tổ hợp giải pháp thường gặp — chỉ mang tính tham khảo, phương án cuối cùng vẫn phải do kỹ sư khảo sát và tính toán cụ thể theo Phụ lục B, C.
| Dạng công trình | Tồn tại thường gặp | Tổ hợp giải pháp khả thi |
|---|---|---|
| Nhà ống 1 mặt tiền, không có ngõ/sân sau | Chỉ một cầu thang bộ hở duy nhất, không có lối thoát dự phòng | Bao che buồng thang hiện có; mở lối lên mái/sân thượng làm lối thoát dự phòng; bổ sung đèn chiếu sáng sự cố và báo cháy sớm để tăng thời gian thoát nạn |
| Nhà ống có ngõ/sân sau, nhà trọ cho thuê | Thang thoát nằm giữa nhà, không ngăn khói; cửa phòng khóa từ ngoài | Bổ sung thang thoát nạn ngoài nhà ở mặt sau — giải pháp phổ biến nhất; đổi chốt cửa phòng sang mở được từ trong không cần chìa; bổ sung biển chỉ dẫn, đèn exit từng tầng |
| Chung cư mini, nhà nhiều tầng nhiều hộ | Khoang cháy lớn, hành lang chung không ngăn cháy giữa các căn; trục kỹ thuật hở | Cửa ngăn cháy tại đầu hành lang và cửa căn hộ; bịt kín trục kỹ thuật, hộp gen từng tầng; kết hợp hệ báo cháy cảnh báo sớm toàn nhà |
| Nhà ở kết hợp kinh doanh, có kho hàng tầng 1 | Hàng hóa dễ cháy sát khu ở phía trên; không ngăn cách khu kinh doanh và khu ở | Vách/sàn ngăn cháy tách khu kinh doanh tầng 1 với khu ở các tầng trên; lối thoát nạn riêng cho khu ở, không đi qua khu kinh doanh; báo cháy tự động cho khu kinh doanh |
Thoát nạn, ngăn cháy lan và hệ thống báo cháy đi cùng nhau
Trong nhiều phương án, việc bổ sung hệ thống báo cháy là điều kiện để các giải pháp thoát nạn được công nhận — vì báo cháy sớm chính là thứ cho người bên trong đủ thời gian thoát. Với công trình đang hoạt động, hệ báo cháy không dây lắp nhanh, không đục phá thường là lựa chọn hợp lý. Xem thêm: giải pháp báo cháy cho nhà trọ, nhà cho thuê.
Thoát nạn và ngăn cháy lan chỉ là 2 trong 6 nhóm tồn tại mà Quyết định 1074 phân loại. Công trình có thể đồng thời vướng thêm bậc chịu lửa kết cấu (Phụ lục A), giao thông tiếp cận chữa cháy (Phụ lục D) hoặc chống khói (Phụ lục E) — các nhóm này sẽ được cập nhật chi tiết khi toàn văn Phụ lục A–F được đăng đầy đủ.
Cần làm gì bây giờ?
Nếu cơ sở của bạn ở Hà Nội và thuộc diện điều chỉnh của Nghị quyết 79/2025, lộ trình yêu cầu cam kết khắc phục ngay trong năm 2026 và hoàn thành tối thiểu 30% trong năm 2027. Bước đầu tiên là khảo sát để biết cơ sở vướng những tồn tại nào và cần tổ hợp giải pháp gì.
👉 Đăng ký khảo sát hiện trạng thoát nạn – ngăn cháy lan MIỄN PHÍ.
Kỹ sư PCCC đến tận nơi, đối chiếu tồn tại theo Quyết định 1074 và đề xuất phương án khắc phục tối ưu chi phí. Chi tiết dịch vụ: Khắc phục PCCC cho cơ sở tồn tại tại Hà Nội.
☎ Hotline: 0934.630.366 · 0876.666.114
Câu hỏi thường gặp
Nhà ống chỉ có một cầu thang thì khắc phục thoát nạn kiểu gì?
Thường phải bổ sung một đường thoát nạn thứ hai — thang thoát nạn ngoài nhà, lối qua ban công hoặc lên mái sang nhà bên — kết hợp bao che buồng thang và chiếu sáng sự cố. Giải pháp cụ thể do kỹ sư xác định sau khảo sát theo Phụ lục B của Quyết định 1074.
Có bắt buộc phải phá dỡ, cải tạo lớn không?
Không nhất thiết. Quyết định 1074 cho phép chọn giải pháp phù hợp với công trình có tồn tại, ưu tiên phương án ít tác động. Mục tiêu là đạt mức an toàn cháy tối thiểu, không phải đạt tuyệt đối mọi quy chuẩn của công trình xây mới.
Khắc phục ngăn cháy lan gồm những hạng mục nào?
Phổ biến là bổ sung tường/cửa ngăn cháy để chia nhỏ khoang cháy, bịt kín các lỗ xuyên trục kỹ thuật, tăng giới hạn chịu lửa cho kết cấu, và tách bạch khu để xe – kinh doanh – để ở.
Chi phí khắc phục thoát nạn và ngăn cháy lan cho nhà trọ khoảng bao nhiêu?
Chi phí phụ thuộc số tầng, diện tích và mức độ tồn tại thực tế của từng công trình — không có mức chung cho mọi trường hợp. Sau khảo sát miễn phí, kỹ sư PCCC lập phương án kèm dự toán cụ thể cho từng hạng mục (thang thoát nạn, cửa ngăn cháy, báo cháy…) để chủ cơ sở cân đối trước khi quyết định.
Khắc phục xong theo Quyết định 1074 có cần thẩm duyệt lại thiết kế PCCC không?
Quyết định 1074 áp dụng riêng cho công trình cũ không có khả năng khắc phục theo tiêu chuẩn mới, không phải thủ tục thẩm duyệt thiết kế PCCC cho công trình xây mới. Cơ sở thực hiện theo lộ trình cam kết với cơ quan quản lý địa phương; hồ sơ và biên bản khắc phục cụ thể nên tham khảo đơn vị tư vấn PCCC để đúng quy định áp dụng tại địa phương.
