Nhà không đủ bậc chịu lửa, cấu kiện không đạt giới hạn chịu lửa — giải pháp theo Phụ lục A Quyết định 1074/QĐ-BXD

Công trình xây trước đây thường vướng đúng chỗ này: kết cấu thép để trần, sàn không đạt REI, tấm lợp mái bằng vật liệu cháy. Sửa cho đạt bậc chịu lửa yêu cầu thì phải bọc bảo vệ toàn bộ kết cấu — tốn kém và gần như phải dừng hoạt động.

Phụ lục A cho một đường khác: giữ nguyên kết cấu nhưng bù bằng những điều kiện khác — giữ khoảng cách tối thiểu 6 m từ dầm chịu lực đến chất cháy, bọc bảo vệ cục bộ, hoặc trang bị chữa cháy và báo cháy tự động kèm điều kiện thoát nạn dưới 15 phút.

Trước khi áp dụng: Hai điều kiện chặn cần đọc trước: phần lớn giải pháp trong Phụ lục A chỉ áp dụng cho nhà sản xuất và nhà kho, khi chủ công trình không có nhu cầu bảo vệ tài sản; và không áp dụng cho nhà hoặc khoang cháy có hạng nguy hiểm cháy nổ A, B.

Phụ lục này chỉ dùng được cho công trình thỏa mãn đồng thời các điều kiện tại mục 1.1.2 của Tài liệu,
và khi áp dụng vẫn phải bảo đảm các yêu cầu an toàn cháy tối thiểu tại mục 4.4 — xem toàn văn Quyết định 1074/QĐ-BXD.
Căn cứ ban hành là điểm b khoản 6 Điều 55 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15
và điểm a khoản 3 Điều 41 Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

Toàn văn Phụ lục A — bậc chịu lửa và cấu kiện

Phần dưới đây giữ nguyên văn bản gốc, kể cả các hình minh họa và chú dẫn của Bộ Xây dựng.
Cột “Ghi chú” của bản gốc được trình bày thành các khối ghi chú đặt ngay dưới mục tương ứng.

A.1 Nhà/khoang cháy không bảo đảm bậc chịu lửa yêu cầu

Áp dụng một trong các giải pháp sau (A.1.1 hoặc A.1.2):

A.1.1 Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Tăng giới hạn chịu lửa của các bộ phận chịu lực theo phương đứng (cột chịu lực, vách chịu lực, giằng cột (nếu có tham gia chịu lực cùng cột khi có cháy), và các cấu kiện chịu lực tương tự khác) của nhà đến giới hạn chịu lửa yêu cầu (xác định theo bảng 4 của [1] tương ứng với bậc chịu lửa yêu cầu);

(2) Bảo đảm khoảng cách tối thiểu 6 m từ mặt dưới dầm chịu lực của mái đến tải trọng cháy bất kỳ;

(3) Đối với nhà có hơn 1 tầng, ngoài điều kiện đối với mái nêu trên, cần bảo đảm thêm điều kiện khoảng cách tối thiểu 6 m từ mặt dưới dầm chịu lực của sàn tầng đến tải trọng cháy bất kỳ;

(4) Kết cấu chịu lực của mái bảo đảm giới hạn chịu lửa tối thiểu R 15. Có thể sử dụng các kết cấu thép không bọc bảo vệ nếu giới hạn chịu lửa của chúng theo kết quả thử nghiệm hoặc theo tính toán từ R 8 trở lên, hoặc hệ số tiết diện A_m/V nhỏ hơn hoặc bằng 250 m^-1;

(5) Đối với nhà có hơn 1 tầng, ngoài điều kiện đối với mái nêu trên, cần bảo đảm giới hạn chịu lửa REI 15 đối với các sàn tầng. Đồng thời bảo đảm thời gian thoát nạn cần thiết đối với toàn bộ người trong nhà (xác định bằng thực nghiệm tại công trình hoặc tính toán theo [3], [5], [12-15] trong Thư mục tài liệu tham khảo của Tài liệu này) phải nhỏ hơn 15 phút kể từ khi có cháy, trường hợp không bảo đảm điều kiện này thì phải tăng giới hạn chịu lửa của kết cấu mái và các sàn tầng lớn hơn thời gian thoát nạn cần thiết của người;

(6) Tấm lợp mái được làm từ vật liệu không cháy, hoặc cháy yếu (Ch1) và lan truyền yếu (LT2).

Trường hợp khoang cháy không đảm bảo bậc chịu lửa yêu cầu thì cần bảo đảm đồng thời các điều kiện nêu trên đối với khoang cháy.

CHÚ DẪN: 1. Tăng giới hạn chịu lửa của các bộ phận chịu lực theo phương đứng; 2. Khoảng cách tối thiểu 6 m; 3. Kết cấu chịu lực của mái có giới hạn chịu lửa tối thiểu R 15; 4. Tấm lợp mái bằng vật liệu không cháy hoặc vật liệu cháy yếu (Ch1) và lan truyền yếu (LT2)

CHÚ DẪN: 1. Tăng giới hạn chịu lửa của các bộ phận chịu lực theo phương đứng; 2. Khoảng cách tối thiểu 6 m; 3. Kết cấu chịu lực của mái có giới hạn chịu lửa tối thiểu R 15; 4. Tấm lợp mái bằng vật liệu không cháy hoặc vật liệu cháy yếu (Ch1) và lan truyền yếu (LT2); 5. Sàn tầng có giới hạn chịu lửa REI 15; 6. Toàn bộ người trong nhà thoát nạn ra ngoài nhà trong 15 phút

A.1.2 Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Nhà được trang bị chữa cháy tự động và báo cháy tự động, được thiết kế tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC được áp dụng;

(2) Nhà có bậc chịu lửa tối thiểu là bậc IV theo [1];

(3) Thời gian thoát nạn cần thiết đối với toàn bộ người trong nhà (xác định bằng thực nghiệm tại công trình hoặc tính toán theo [3], [5], [12-15] trong Thư mục tài liệu tham khảo của Tài liệu này) phải nhỏ hơn 15 phút kể từ khi có cháy. Trường hợp thời gian thoát nạn cần thiết lớn hơn hoặc bằng 15 phút thì phải tăng cường cho kết cấu chịu lực đạt giới hạn chịu lửa lớn hơn thời gian thoát nạn cần thiết;

(4) Tấm lợp mái được làm từ vật liệu không cháy, hoặc cháy yếu (Ch1) và lan truyền yếu (LT2).

Trường hợp khoang cháy không đảm bảo bậc chịu lửa yêu cầu thì cần bảo đảm đồng thời các điều kiện nêu trên đối với khoang cháy.

CHÚ DẪN: 1. Hệ thống chữa cháy tự động; 2. Báo cháy tự động; 3. Nhà đảm bảo bậc chịu lửa IV; 4. Thời gian thoát nạn nhỏ hơn 15 phút; 5. Tấm lợp mái bằng vật liệu không cháy hoặc cháy yếu (Ch1) và lan truyền yếu (LT2)

A.2 Cấu kiện chịu lực không bảo đảm giới hạn chịu lửa yêu cầu

Áp dụng một trong các giải pháp sau (A.2.1, A.2.2 hoặc A.2.3):

A.2.1 Giải pháp như mục A.1.

A.2.2 Trường hợp có các cấu kiện chịu lực theo phương đứng (cột chịu lực, vách chịu lực, giằng cột (nếu có tham gia chịu lực cùng cột khi có cháy), và các cấu kiện chịu lực tương tự khác) không bảo đảm giới hạn chịu lửa yêu cầu thì cần bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Nhà có bậc chịu lửa tối thiểu là bậc IV theo [1];

(2) Bảo đảm khoảng cách tối thiểu 6 m (đo theo phương ngang) từ mép mỗi cấu kiện không đảm bảo giới hạn chịu lửa đến mép tải trọng cháy bất kỳ; hoặc có giải pháp bọc bảo vệ các cấu kiện không đảm bảo giới hạn chịu lửa (bằng tường gạch dày tối thiểu 100 mm, bê tông dày tối thiểu 100 mm, hoặc giải pháp bọc bảo vệ khác sao cho các cấu kiện đó đạt giới hạn chịu lửa yêu cầu);

(3) Đối với nhà có hơn 1 tầng, thời gian thoát nạn cần thiết đối với toàn bộ người trong nhà (xác định bằng thực nghiệm tại công trình hoặc tính toán theo [3], [5], [12-15] trong Thư mục tài liệu tham khảo của Tài liệu này) phải nhỏ hơn 15 phút. Trường hợp thời gian thoát nạn cần thiết lớn hơn hoặc bằng 15 phút thì phải tăng cường cho các cấu kiện không đảm bảo giới hạn chịu lửa đạt giới hạn chịu lửa lớn hơn thời gian thoát nạn cần thiết;

(4) Nhà có trang bị hệ thống báo cháy tự động, được thiết kế theo quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC được áp dụng.

CHÚ DẪN: 1. Cột đảm bảo giới hạn chịu lửa R 15; 2. Khoảng cách từ mép cột đến chất cháy nhỏ hơn 6 m; 3. Khoảng cách từ mép cột đến chất cháy lớn hơn 6 m; 4. Hệ thống báo cháy tự động

A.2.3 Trường hợp có các cấu kiện chịu lực chính theo phương ngang (dầm, giàn, và các kết cấu chịu lực tương tự) không bảo đảm giới hạn chịu lửa yêu cầu thì cần bảo đảm các điều kiện sau:

(1) Nhà có bậc chịu lửa tối thiểu là bậc IV theo [1];

(2) Nhà có trang bị hệ thống báo cháy tự động, được thiết kế theo quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC được áp dụng;

(3) Đối với nhà có hơn 1 tầng, thời gian thoát nạn cần thiết đối với toàn bộ người trong nhà (xác định bằng thực nghiệm tại công trình hoặc tính toán theo [3], [5], [12-15] trong Thư mục tài liệu tham khảo của Tài liệu này) phải nhỏ hơn 15 phút. Trường hợp không bảo đảm điều kiện này thì phải tăng cường cho các kết cấu chịu lực đạt giới hạn chịu lửa lớn hơn thời gian thoát nạn cần thiết của người.

CHÚ DẪN: 1. Cấu kiện có giới hạn chịu lửa tối thiểu R 15; 2. Hệ thống báo cháy tự động; 3. Toàn bộ người trong nhà thoát ra ngoài sau không quá 15 phút.

A.3 Cấu kiện bao che không bảo đảm giới hạn chịu lửa yêu cầu

Tùy vào chức năng cụ thể của cấu kiện bao che, xem phần ngăn chặn cháy lan.

A.4 Xà gồ đỡ tấm lợp mái, tấm lợp mái không bảo đảm giới hạn chịu lửa yêu cầu

Bảo đảm đồng thời các điều kiện sau:

(1) Khoảng cách từ mặt dưới xà gồ đỡ tấm lợp mái đến tải trọng cháy bất kỳ lớn hơn hoặc bằng 6 m;

(2) Xà gồ mái làm bằng các vật liệu không cháy;

(3) Tấm lợp mái được làm từ vật liệu không cháy, hoặc cháy yếu (Ch1) và lan truyền yếu (LT2). Hoặc nhà được trang bị chữa cháy tự động và báo cháy tự động, được thiết kế tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn về PCCC được áp dụng.

CHÚ DẪN: 1. Khoảng cách tối thiểu 6 m; 2. Xà gồ mái (bằng vật liệu không cháy); 3. Tấm lợp mái bằng vật liệu không cháy hoặc cháy yếu (Ch1) và lan truyền yếu (LT2).

Đọc tiếp theo tình huống của bạn

• Cần đọc nguyên văn cả Quyết định và Tài liệu mục 1–7: toàn văn Quyết định 1074/QĐ-BXD.
• Chưa rõ cơ sở của mình có thuộc diện áp dụng không: công trình cũ không đạt chuẩn PCCC thì xử lý thế nào.
• Cơ sở ở Hà Nội, thuộc diện phải khắc phục theo lộ trình: khắc phục PCCC cho cơ sở tồn tại tại Hà Nội theo Nghị quyết 79/2025.

Các phụ lục khác của Quyết định 1074/QĐ-BXD

• Phụ lục B — thoát nạn
• Phụ lục C — ngăn cháy lan
• Phụ lục D — giao thông, tiếp cận chữa cháy
• Phụ lục E — bảo vệ chống khói
• Phụ lục F — trang bị phương tiện, thiết bị PCCC

Câu hỏi thường gặp

Phụ lục A áp dụng cho loại công trình nào?

Phần lớn giải pháp trong Phụ lục A ghi rõ chỉ áp dụng cho nhà sản xuất và nhà kho khi chủ công trình không có nhu cầu bảo vệ tài sản, và không áp dụng cho nhà hoặc khoang cháy có hạng nguy hiểm cháy và cháy nổ A, B.

Kết cấu thép không bọc bảo vệ có được chấp nhận không?

Được, nếu giới hạn chịu lửa của kết cấu mái theo kết quả thử nghiệm hoặc theo tính toán đạt từ R 8 trở lên, hoặc hệ số tiết diện A_m/V nhỏ hơn hoặc bằng 250 m^-1, đồng thời bảo đảm các điều kiện còn lại nêu tại A.1.1.

Cấu kiện bao che không đạt giới hạn chịu lửa thì tra ở đâu?

Mục A.3 dẫn sang phần ngăn chặn cháy lan, tức Phụ lục C, tùy theo chức năng cụ thể của cấu kiện bao che.