Hầm để xe, bãi đỗ xe cần trang bị hệ thống PCCC gì?

Hầm để xe và bãi đỗ xe kín là một trong những khu vực rủi ro cháy cao nhất trong công trình — đặc biệt khi số lượng xe điện tăng nhanh. Bài viết này tổng hợp yêu cầu trang bị PCCC cho nhà để xe theo quy định Việt Nam hiện hành, giúp chủ đầu tư, ban quản lý tòa nhà biết công trình của mình phải có những gì.

1. Vì sao hầm để xe là khu vực rủi ro cao?

Không gian kín làm mọi hiện tượng nguy hiểm nặng thêm:

• Khói tích tụ nhanh, mật độ cao hơn ngoài trời, chặn tầm nhìn và đường thoát.
• Nguy cơ nổ khí: với xe điện, khí thoát ra từ pin nếu tích tụ trong hầm kín có thể tạo môi trường nổ. Theo tổng hợp của báo cáo Ineris (2024), phần lớn các vụ nổ do khí trong cháy xe điện xảy ra ở không gian kín.
• Cháy lan sang xe khác và kết cấu công trình do các xe đỗ sát nhau.

Xem thêm về đặc điểm cháy xe điện và vì sao hệ thống cố định khó dập được cháy pin trong bài Chữa cháy xe điện: biện pháp nào thực sự dập được cháy pin Li-ion?

2. Yêu cầu trang bị báo cháy và chữa cháy tự động — QCVN 10:2025/BCA

Yêu cầu được quy định tại QCVN 10:2025/BCA, Phụ lục A – Bảng A.1, mục 25 và 26:

Trích QCVN 10:2025/BCA, Phụ lục A – Bảng A.1, mục 25–26.

Điểm cần nhớ: hầm để xe và bán hầm dạng kín, hoặc nhà để xe kín từ 2 tầng trở lên — bắt buộc có cả báo cháy và chữa cháy tự động, bất kể diện tích lớn hay nhỏ. Đây là loại công trình mà rủi ro cháy xe (kể cả xe điện) được xếp vào nhóm cao nhất.

Các trường hợp được miễn chữa cháy tự động

Theo ghi chú (4) của Bảng A.1:

• Nhà để xe ngầm một tầng hầm xây dựng bên dưới khu đất trống, sức chứa không quá 25 chỗ → được phép không bố trí hệ thống chữa cháy tự động.
• Nhà để xe ô tô một hoặc hai tầng dạng ngăn (ngăn cách tối thiểu bằng vách ngăn cháy loại 1, mỗi ngăn có lối ra ngoài trời trực tiếp), mỗi ngăn không quá 2 xe → được phép không trang bị cả báo cháy tự động lẫn chữa cháy tự động.

3. Không chỉ báo cháy và sprinkler — hầm để xe cần một hệ thống đồng bộ

Trang bị đầy đủ cho một hầm để xe kín thường gồm:

• 🔴 Hệ thống báo cháy tự động: đầu báo khói/nhiệt, tủ trung tâm, nút ấn, chuông/còi–đèn. Vai trò quan trọng nhất là phát hiện sớm — vì với cháy pin xe điện, phát hiện sớm để thoát nạn và báo động quý hơn khả năng dập.
• 🔴 Hệ thống chữa cháy tự động (thường là sprinkler nước): không dập được cháy pin nhưng kiểm soát cháy lan sang xe khác, làm mát và bảo vệ kết cấu trong lúc chờ lực lượng chữa cháy.
• 🔴 Hệ thống hút khói, thông gió: đặc biệt quan trọng với hầm — rủi ro chết người lớn nhất là khói độc và tích tụ khí, không phải bản thân ngọn lửa.
• 🔴 Họng nước chữa cháy trong nhà, trụ nước ngoài nhà.
• 🔴 Phương tiện chữa cháy ban đầu (bình chữa cháy, chăn…) theo TCVN 3890:2023.
• 🔴 Đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn, sơ đồ thoát nạn.

Về hệ thống chữa cháy tự động bằng nước và các loại, xem Hệ thống chữa cháy tự động — sprinkler, khí, bọt, bột. Với hầm lớn, phun sương cao áp là một lựa chọn — xem TCVN 13657-1:2023.

4. Lưu ý riêng cho hầm để xe có xe điện

5. Trách nhiệm sau khi bỏ nghiệm thu PCCC của cơ quan Công an

Từ 01/7/2026, thủ tục hành chính nghiệm thu về PCCC do cơ quan Công an thực hiện đã được bãi bỏ, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Điều này không có nghĩa bỏ nghĩa vụ nghiệm thu: chủ đầu tư vẫn phải tự tổ chức nghiệm thu nội bộ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về an toàn PCCC của công trình.

Với hầm để xe, điều này nghĩa là thiết kế đúng ngay từ đầu và hồ sơ nghiệm thu nội bộ đầy đủ trở nên quan trọng hơn trước — vì khi bị hậu kiểm, trách nhiệm dồn về chủ công trình. Về căn cứ pháp lý và diện công trình phải thẩm định thiết kế, xem Nghị định 105/2025/NĐ-CP. Về quy trình và chi phí thiết kế hệ thống, xem Tư vấn thiết kế hệ thống PCCC.

6. Câu hỏi thường gặp

Hầm để xe nhỏ có phải lắp chữa cháy tự động không?

Có, trong hầu hết trường hợp. Theo QCVN 10:2025/BCA mục 25.1, nhà để xe dạng kín đặt tại tầng hầm hoặc bán hầm phải có cả báo cháy và chữa cháy tự động không phụ thuộc diện tích. Chỉ nhà để xe ngầm một tầng hầm dưới khu đất trống, sức chứa không quá 25 chỗ mới được miễn chữa cháy tự động.

Bãi đỗ xe ngoài trời (hở) có phải lắp sprinkler không?

Yêu cầu nghiêm ngặt nhất áp dụng cho nhà để xe dạng kín. Nhà để xe hở, một tầng trên mặt đất có ngưỡng theo diện tích và bậc chịu lửa (xem bảng ở mục 2). Cần đối chiếu cụ thể loại hình, số tầng, bậc chịu lửa của công trình với Bảng A.1 QCVN 10:2025/BCA.

Sprinkler trong hầm có dập được cháy xe điện không?

Không dập được cháy pin, nhưng vẫn bắt buộc và vẫn rất cần. Vai trò của nó là kích hoạt sớm để làm mát, chặn cháy lan sang xe lân cận và bảo vệ kết cấu trong lúc chờ lực lượng chữa cháy. Chi tiết trong bài chữa cháy xe điện.

Công trình đã đưa vào sử dụng có phải bổ sung không?

Tùy tình trạng và thời điểm đưa vào sử dụng. Riêng tại Hà Nội, các cơ sở đưa vào sử dụng trước khi Luật PCCC 2001 có hiệu lực và thuộc diện Nghị quyết 79/2025/NQ-HĐND có lộ trình khắc phục bắt buộc tới năm 2030. Nên liên hệ đơn vị PCCC để khảo sát hiện trạng và lập phương án.

Văn bản & bài viết liên quan

• Chữa cháy xe điện: biện pháp nào thực sự dập được cháy pin Li-ion?
• Hệ thống chữa cháy tự động — sprinkler, khí, bọt, bột
• Tư vấn thiết kế hệ thống PCCC
• Chọn và lắp trạm sạc xe điện an toàn cho tòa nhà
• Nổ khí và thông gió trong hầm để xe điện
• Khói và khí độc HF khi cháy pin