Chuyên đề 3. CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, HUẤN LUYỆN, BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ VÀ XÂY DỰNG PHONG TRÀO TOÀN DÂN THAM GIA PCCC VÀ CNCH

I.  CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN PCCC VÀ CNCH

1. Khái niệm

Tuyên truyền là hoạt động truyền đạt thông tin, quan điểm, tư tưởng hoặc kiến thức đến một hoặc nhiều đối tượng nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi thái độ hoặc hành vi theo một mục tiêu nhất định.

Tuyên truyền PCCC và CNCH là hoạt động truyền đạt thông tin, quan điểm, tư tưởng, kiến thức, kỹ năng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cơ sở và người dân về công tác phòng ngừa cháy nổ, xử lý khi có cháy, nổ cũng như thực hiện cứu nạn, cứu hộ khi có tai nạn,sự cố xảy ra.

2.   Trách nhiệm thực hiện công tác tuyên truyên PCCC và CNCH

Luật PCCC và CNCH năm 2024, Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH quy định cụ thể trách nhiệm của từng đối tượng thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH, cụ thể như sau:

2.1.   Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước

Theo quy định tại Điều 9 Luật PCCC và CNCH và Nghị định số 105/2025/NĐ-CP:

• Cơ quan quản lý nhà nước về PCCC và CNCH (gồm Chính phủ, Bộ Công an (cơ quan đầu mối), Bộ Quốc phòng, các Bộ, cơ quan ngang Bộ và Ủy ban nhân dân các cấp) chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH;
• Cơ quan thông tin, truyền thông có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH trên các phương tiện thông tin đại chúng.
• Bộ Công an có trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH, xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH.
• Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) chủ trì, phối hợp với Bộ Công an tích hợp, lồng ghép kiến thức, pháp luật và kỹ năng PCCC và CNCH vào nội dung đào tạo lái xe.

• Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội Vụ), trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và Bộ, cơ quan ngang Bộ có liên quan xây dựng, tích hợp, lồng ghép kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH vào chương trình giảng dạy và bảo đảm điều kiện thực hiện trong cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học phù hợp với từng cấp học, ngành học. Phối hợp với Bộ Công an xây dựng nội dung kiến thức, kỹ năng về PCCC và CNCH cho học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục, giáo dục nghề nghiệp. Hướng dẫn, chỉ đạo các cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện việc tích hợp, lồng ghép kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH vào chương trình giảng dạy. Chủ trì ban hành văn bản quy định các điều kiện bảo đảm việc giảng dạy, trang bị kiến thức, thực hành các kỹ năng về PCCC và CNCH trong cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp phù hợp với từng cấp học, ngành học.
• Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND các cấp, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH, có hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục phù hợp với các đối tượng thuộc phạm vi quản lý;
• Đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân, cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật, hướng dẫn kỹ năng về PCCC và CNCH cho đối tượng thuộc
• Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan hướng dẫn, chỉ đạo cơ quan thông tin, truyền thông tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật, kỹ năng về PCCC và CNCH trên các phương tiện thông tin đại chúng;
• Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng cho các nhà mạng viễn thông định kỳ tổ chức gửi tin nhắn cho các thuê bao di động để khuyến cáo, cảnh báo và hướng dẫn các kỹ năng phòng ngừa, xử lý các tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố theo quy định của pháp luật về đấu thầu, ngân sách nhà nước; chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia về PCCC và CNCH;
• Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam có trách nhiệm:

+ Tăng cường thời lượng, ưu tiên bố trí khung giờ tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng PCCC, thoát hiểm, thoát nạn, cảnh báo nguy cơ cháy;

+ Mở chuyên mục tuyên truyền thường xuyên về PCCC và CNCH vào các khung giờ khán giả dễ theo dõi.

• UBND cấp tỉnh và UBND cấp xã có trách nhiệm:

+ UBND cấp tỉnh có trách nhiệm hướng dẫn, chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH; xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH; chỉ đạo thành lập và duy trì điều kiện hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng về PCCC và CNCH lồng ghép với các trung tâm học tập cộng đồng;

+ UBND cấp xã có trách nhiệm Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH; xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH.

2.2.   Người đứng đầu cơ sở

Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH; tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý (khoản 3 Điều 8 Luật PCCC và CNCH);

2.3.   Chủ phương tiện giao thông

Chủ phương tiện giao thông có trách nhiệm tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH; tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý (khoản 4 Điều 8 Luật PCCC và CNCH);

2.4.   Chủ hộ gia đình

Chủ hộ gia đình có trách nhiệm tuyên truyền, đôn đốc, nhắc nhở thành viên khác trong gia đình thực hiện pháp luật về PCCC và CNCH (khoản 6, Điều 8 Luật PCCC và CNCH);

2.5.   Cá nhân

Cá nhân có trách nhiệm tìm hiểu kiến thức về PCCC và CNCH và kỹ năng thoát nạn, sử dụng dụng cụ, phương tiện PCCC và CNCH thông dụng (khoản 7 Điều 8 Luật PCCC và CNCH);

3.   Nội dung tuyên truyền

3.1. Nội dung tuyên truyền về PCCC và CNCH

• Thông tin về tình hình cháy, nổ, các hoạt động PCCC và CNCH trong thời gian qua; biểu dương tổ chức, cá nhân làm tốt và phê phán những hành vi vi phạm quy định về PCCC, CNCH.
• Phổ biến những nội dung yêu cầu về trách nhiệm, yêu cầu, điều kiện an toàn PCCC và CNCH, những hành vi vi phạm và hình thức xử lý vi phạm về PCCC và CNCH theo quy định của pháp luật về PCCC và CNCH (Luật PCCC và CNCH, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật PCCC và CNCH, Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật an toàn PCCC…) phù hợp với từng đối tượng tuyên truyền:

• Trách nhiệm của UBND các cấp trong hoạt động PCCC và CNCH;
• Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông trong hoạt động PCCC và CNCH;
• Trách nhiệm của cá nhân trong hoạt động PCCC và CNCH;
• Nhiệm vụ của lực lượng PCCC và CNCH cơ sở, lực lượng PCCC và CNCH chuyên ngành trong hoạt động PCCC và CNCH;
• Nhiệm vụ của lực lượng dân phòng trong hoạt động PCCC và CNCH;
• Quy định của pháp luật về PCCC và CNCH có liên quan trực tiếp đến điều kiện an toàn PCCC và CNCH của cơ sở, phương tiện giao thông.
• Phổ biến kiến thức về PCCC và CNCH phù hợp với đặc điểm nguy hiểm cháy, nổ, tai nạn, sự cố đối với từng loại hình cơ sở, hộ gia đình, trụ sở, văn phòng làm việc, phương tiện gia thông cơ giới vv… cụ thể:

+ Nguyên nhân cháy, nguyên nhân vụ cháy; biện pháp phòng cháy;

+ Phòng cháy trong sử dụng điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt; phòng cháy trong sản xuất, bảo quản, vận chuyển, sử dụng hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ;

+ Nội dung, phương pháp kiểm tra về PCCC; tính năng, phương pháp vận hành, sử dụng phương tiện, thiết bị PCCC;

+ Biện pháp chữa cháy; chiến thuật, kỹ thuật chữa cháy;

+ Thực hành kỹ năng sử dụng phương tiện, thiết bị chữa cháy;

+ Kiến thức, kỹ năng về thoát nạn, cứu người bị nạn, sơ cấp cứu người bị nạn.

Lưu ý: Nội dung tuyên truyền về PCCC và CNCH nêu trên phải phù hợp từng đối tượng (cơ sở, khu dân cư, hộ gia đình, phương tiện, rừng).

3.2.   Một số nội dung cần được nhấn mạnh đối với từng đối tượng

a) Đối với cơ sở:

• Người đứng đầu cơ quan, tổ chức, cơ sở: nêu bật trách nhiệm PCCC và CNCH; trách nhiệm chỉ đạo thực hiện công tác PCCC và CNCH tại cơ quan, tổ chức, cơ sở do mình quản lý; các hành vi vi phạm và hình thức xử lý vi phạm về PCCC và CNCH; phân công nhiệm vụ cho lãnh đạo, đơn vị, cá nhân, đội PCCC cơ sở, chuyên ngành trong thực hiện công tác PCCC và CNCH; tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát.

• Người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH tại cơ sở: nêu bật trách nhiệm, phương pháp tổ chức thực hiện công tác PCCC và CNCH tại cơ sở.
• Người được phân công làm công tác tự kiểm tra an toàn PCCC tại cơ sở: nêu bật trách nhiệm, phương pháp, biện pháp kiểm tra, xây dựng báo cáo công tác kiểm tra an toàn PCCC tại cơ sở, tham mưu lãnh đạo ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn bảo đảm điều kiện an toàn PCCC tại cơ sở.
• Người lao động: nêu trách nhiệm của cá nhân; đặc điểm, nguy cơ xảy ra cháy, nổ và biện pháp xử lý khi xảy ra cháy, nổ tại khu vực sản xuất, kinh doanh.

b) Đối với khu dân cư, hộ gia đình:

• Nêu bật trách nhiệm của chủ hộ gia đình, thành viên trong hộ gia đình; những nguyên nhân gây cháy, nguy cơ cháy, nổ tại gia đình; các biện pháp PCCC trong gia đình; các biện pháp thoát nạn và tạo các lối thoát nạn phụ trong hộ gia đình.
• Nêu bật về trách nhiệm của người dân trong thực hiện công tác PCCC và CNCH tại khu dân cư; lợi ích, hiệu quả khi tham gia các phong trào, mô hình an toàn PCCC và CNCH, lực lượng dân phòng, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở tại khu dân cư.
• Trách nhiệm của người thuê, mượn, ở nhờ nhà ở trong thực hiện công tác PCCC và CNCH tại hộ gia đình; trách nhiệm trong công tác bảo đảm an toàn PCCC và thoát nạn.

c) Đối với học sinh, sinh viên: phổ biến để học sinh, sinh viên nắm vững quy định, nội quy PCCC, kiến thức, kỹ năng an toàn PCCC và thoát nạn, các biện pháp phòng chống đuối nước, tại nạn thương tích. Đối với học sinh, sinh viên thuộc khối trường kỹ thuật, công nghệ có nhiều chuyên ngành, lĩnh vực đào tạo liên quan đến cháy, nổ cần làm cho họ thấy rõ trách nhiệm của mình trong công việc sau khi ra trường như sinh viên ngành kiến trúc, xây dựng, hóa chất; thợ hàn, thợ điện…

d)  Đối với phương tiện giao thông: Trách nhiệm của chủ phương tiện giao thông trong công tác PCCC và CNCH nói chung và đối với phương tiện giao thông nói riêng; trách nhiệm của người điều khiển phương tiện giao thông; nguyên nhân xảy ra cháy, nổ và các biện pháp phòng ngừa, cháy nổ đối với phương tiện giao thông; kiến thức, kỹ năng xử lý các tính huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố phương tiện giao thông;

4.   Hình thức tuyên truyền

4.1.   Tuyên truyền miệng

Tuyên truyền miệng là một hình thức phổ biến của tuyên truyền mà phương thức chủ yếu được tiến hành thông qua sự giao tiếp bằng lời nói trực tiếp giữa cán bộ tuyên truyền với đối tượng tuyên truyền mà không có sự ngăn cách nào, nhằm nâng cao nhận thức, củng cố và xây dựng niềm tin, cổ vũ mọi người suy nghĩ và hành động theo những yêu cầu cụ thể của nhiệm vụ tuyên truyền đặt ra. Thực chất của tuyên truyền miệng là hình thức tuyên truyền trực tiếp bằng lời nói để thuyết phục đối tượng tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin và tổ chức họ hành động theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chủ trương công tác của ngành Công an, hình thức này thường được sử dụng trong các bài giảng, báo cáo, bài thuyết trình, trong các buổi kể chuyện, nói chuyện thời sự, qua các buổi trao đổi, tọa đàm, tranh luận, hỏi đáp. Khi sử dụng hình thức này, cán bộ tuyên truyền sẽ trực tiếp nói, tiếp xúc, trao đổi, thảo luận với đối tượng tuyên truyền trong các lớp học hội nghị hoặc thông qua sinh hoạt chi hội, tổ hội, qua các câu lạc bộ của họ hoặc đến nói chuyện trao đổi với từng gia đình, từng người, đồng thời cũng nghe được trao đổi, phản ánh của đối tượng tuyên truyền. Vì thế, hình thức tuyên truyền này có tính chất dân chủ nhất, dễ thực hiện nhất và cũng là hình thức tuyên truyền rẻ nhất, đem lại hiệu quả thiết thực.

4.2.   Tuyên truyền thông qua sử dụng hệ thống thông tin đại chúng

Hình thức tuyên truyền này được thực hiện qua hệ thống truyền thông của Đảng, Nhà nước như báo, đài phát thanh, truyền hình của trung ương và của địa phương; qua báo, tạp chí, thông tin công tác của ngành, qua hệ thống loa đài truyền thanh công cộng… Đây là một trong những hình thức tuyên truyền có tính định hướng rất cao, nhất là qua các bài báo, phóng sự, chuyên đề… có chất lượng về các gương điển hình, về các cơ sở địa phương hoạt động tốt… nên nó có ảnh hưởng sâu rộng dễ tác động đến người dân, có tác dụng khích lệ họ học tập, làm theo.

4.3.    Tuyên truyền thông qua hoạt động thư viện, sách báo, tranh ảnh, nhà văn hóa, câu lạc bộ…; các hình thức trực quan như khẩu hiệu, panô, áp phích, tờ rơi, v.v…

Khi sử dụng hình thức tuyên truyền này, các cán bộ tuyên truyền cần chú ý lựa chọn các biểu tượng, hình tượng, hình ảnh, biểu trưng, v.v. có tính cụ thể, dễ hiểu, gần gũi với đời sống người dân. Khi đó công tác tuyên truyền sẽ lôi cuốn được đông đảo quần chúng và sẽ đạt hiệu quả cao.

4.4.   Tuyên truyền thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, tổ chức lễ hội truyền thống…

Đây là một hình thức tuyên truyền có bề rộng, dễ áp dụng nên cán bộ tuyên truyền cần triệt để vận dụng hình thức này, vì nếu được chuẩn bị kỹ, tiến hành thận trọng, khoa học thì hình thức này rất dễ tạo không khí hồ hởi, phấn khởi trong quần chúng tham gia, qua đó công tác tuyên truyền sẽ đạt hiệu quả cao.

4.5.   Tuyên truyền thông qua các hoạt động tham quan thực tế, báo cáo điển hình, học tập gương người tốt, việc tốt

Hình thức tuyên truyền này sử dụng triệt để phương pháp nêu gương như: Tổ chức cho đối tượng tuyên truyền đi tham quan, học tập những điển hình, mô hình tốt để họ học tập, làm theo. Qua đó hướng dẫn, khuyến khích động viên đối tượng tuyên truyền học tập, làm theo gương điển hình, mô hình tiên tiến, đồng thời, hình thức tuyên truyền này còn góp phần thúc đẩy phong trào thi đua hội phát triển. Do vậy, trong quá trình công tác, cần sớm phát hiện, nhân rộng mô hình, điển hình tiên tiến, những nhân tố mới để tuyên truyền, giáo dục người dân.

4.6.   Tuyên truyền thông qua các nền tảng mạng xã hội trên Internet

Đây là một hình thức tuyên truyền hiện đại nhằm truyền tải những thông tin, yêu cầu, nội dung các quy định pháp luật, kiến thức, kỹ năng an toàn PCCC, thoát nạn đến với người dân, giúp cho người dân hiểu biết, nắm bắt kịp thời, tiết kiệm nhiều thời gian, công sức cho việc tự tìm hiểu. Có thể kể đến các các nền tảng mạng xã hội như: Zalo, Viber, Facebook, App “Báo cháy 114”, Website, hệ thống màn hình LED, nền tảng giáo dục và đào tạo số của VTC v.v.. cao hơn nữa là áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hoạt động tuyên truyền.

5.   Biện pháp tuyên truyền PCCC và CNCH

5.1.   Tổ chức phối hợp với các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình

• Xây dựng chương trình phối hợp hàng năm, xác định rõ nội dung, hình thức tuyên truyền, trách nhiệm của từng bên trong việc tổ chức thực hiện. Định kỳ sơ kết việc phối hợp, rút kinh nghiệm để tăng cường sự phối hợp ngày càng chặt chẽ, hiệu quả hơn.
• Các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình mở chuyên trang, chuyên mục tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kiến thức, kỹ năng an toàn PCCC và thoát nạn, di chuyển và sơ cấp cứu người bị nạn vv….
• Xây dựng mạng lưới cộng tác viên của các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình, tạo mối quan hệ thân thiện, gắn bó mật thiết với lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH để đội ngũ này hỗ trợ việc tuyên truyền PCCC và CNCH.
• Xây dựng mạng lưới tuyên truyền viên PCCC và CNCH tại các cơ sở, xã, phường; bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho mạng lưới tuyên truyền viên PCCC và CNCH, định kỳ cung cấp thông tin, tổ chức thi tuyên truyền viên PCCC và CNCH giỏi để lực lượng này tự tổ chức tuyên truyền PCCC và CNCH tại các cơ quan, tổ chức, cơ sở, khu dân cư.

5.2.    Tổ chức các đợt cao điểm tuyên truyền PCCC và CNCH vào dịp “Ngày toàn dân PCCC và CNCH” – 04/10 hàng năm, mùa hanh khô, Tết nguyên đán

• Phối hợp với các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình đồng loạt tuyên truyền PCCC và CNCH, có những hình thức tuyên truyền gây ấn tượng sâu sắc nhất là trên đài phát thanh, báo điện tử và truyền hình như: Các chương trình trò chơi về đề tài PCCC và CNCH, cổ động về PCCC và CNCH, giao lưu đối thoại về PCCC và CNCH, phát các phóng sự nêu thực trạng và giải pháp PCCC và CNCH đối với các cơ sở vi phạm về PCCC, nhưng cơ sở có cách làm hay về công tác PCCC; trả lời trực tuyến trên các cơ quan báo điện tử, truyền hình về các kiến thức kỹ năng an toàn PCCC và thoát nạn, phòng chống đuối nước vv…
• Tổ chức chương trình tuyên truyền cổ động trực quan tại nơi công cộng, tuyên truyền phổ biến kiến thức PCCC và CNCH kết hợp biểu diễn văn nghệ và sử dụng các phương tiện chữa cháy, cứu người thông dụng, có giải thưởng cho những người tham Xây dựng những trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC và CNCH để người dân có thể tham gia học tập, thực hành kiến thức kỹ năng an toàn PCCC và thoát nạn.
• Tổ chức triển khai phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” trong công tác PCCC và CNCH, mời đài phát thanh, truyền hình trực tiếp ghi hình phát sóng tuyên truyền.

5.3.   Phát hành các ấn phẩm tuyên truyền PCCC và CNCH

• Niêm yết các thể loại tranh tuyên truyền PCCC và CNCH (tranh vui, phê bình, tranh hướng dẫn) tại nơi tập trung đông người, trong các phân xưởng sản xuất, kinh doanh, trụ sở làm việc… để mọi người biết.
• Phát hành sách về đề tài PCCC và CNCH có kèm theo hình ảnh theo dạng truyện tranh cho lứa tuổi thiếu niên, học sinh. Xây dựng tài liệu giảng dạy phù hợp cho học sinh các cấp bậc học.

5.4.   Giảng dạy kiến thức PCCC và CNCH trong các cơ sở đào tạo

Thực hiện Thông tư số 06/2022/TT-BGDĐT ngày 11/5/2022 của Bộ Giáo dục và đào về hướng dẫn trang bị kiến thức, kỹ năng về PCCC và CNCH cho học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục, Công an các địa phương đã và đang triển khai thực hiện:

• Đưa nội dung PCCC và CNCH vào chương trình ngoại khóa của các trường phổ thông, đại học cao đẳng và trung học chuyên nghiệp.

• Xây dựng giáo trình, bài giảng phù hợp với từng đối tượng, cấp học.
• Tổ chức và bồi dưỡng nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên giảng dạy kiến thức, kỹ năng an toàn PCCC và thoát nạn.

5.5.    Xây dựng trang thông tin điện tử Website, các nền tảng mạng xã hội Zalo, Facebook, ứng dụng di động, mã QR code… tuyên truyền PCCC và CNCH

• Thông tin về tình hình cháy trong từng thời kỳ, từng lĩnh vực.
• Thông tin về các vụ cháy điển hình.
• Thực trạng và các giải pháp PCCC và CNCH đối với từng lĩnh vực.
• Phương tiện và chất chữa cháy mới, những phát minh, sáng chế về PCCC và CNCH.
• Thủ tục hành chính trong lĩnh vực PCCC và CNCH
• Gương người tốt việc tốt trong công tác PCCC và CNCH
• Kiến thức, kỹ năng an toàn PCCC và CNCH
• Xây dựng các học liệu số về PCCC và CNCH

5.6.   Phương pháp phối hợp với các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình trong tuyên truyền PCCC và CNCH

• Trên cơ sở pháp lý làm rõ trách nhiệm của các cơ quan thông tấn báo chí, phát thanh, truyền hình, văn hóa thông tin… trong việc tuyên truyên PCCC và CNCH.
• Hàng năm xây dựng kế hoạch phối hợp và thống nhất với lãnh đạo các cơ quan thông tấn báo chí, phát thanh, truyền hình, tuyên truyền về PCCC và Trong kế hoạch cần đưa ra những nội dung, tiêu chí cụ thể:

+ Định hướng nội dung cần tuyên truyền theo từng thời điểm trong năm, phù hợp với điều kiện thực tế của từng khu vực;

+ Quỹ thời gian, thời lượng và thời điểm tuyên truyền;

+ Phân công cán bộ chuyên trách làm công tác tuyên truyền thường xuyên khảo sát các chương trình nhất là chương trình của đài truyền hình để nắm được chương trình nào có thể lồng ghép nội dung PCCC và CNCH, chú ý các chương trình giải trí, các cuộc thi đoàn thể quần chúng, chương trình khoa giáo…;

+ Chuẩn bị nội dung về PCCC và CNCH phù hợp với các chương trình dự kiến đưa vào để tuyên truyền;

+ Động viên cán bộ, chiến sĩ phát huy khả năng sáng tạo của mình viết bài, biên soạn và gửi các câu hỏi, mẩu truyện PCCC và CNCH cho các chương trình.

+ Xây dựng đội ngũ cộng tác viên gắn bó, tin cậy để tranh thủ sự giúp đỡ trong hoạt động tuyên truyền. Mặt khác để nắm bắt và xử lý kịp thời những vấn đề bất lợi đối với lực lượng PCCC và CNCH trước khi đưa lên công luận.

• Các thể loại tuyên truyền hiệu quả gồm:

+ Phóng sự;

+ Vấn đề hôm nay, ống kính phóng viên;

+ Quảng cáo, đúp cổ động;

+ Tác phẩm văn nghệ, các chương trình giải trí;

+ Liên hoan thông tin lưu động về đề tài PCCC và CNCH;

+ Diễu hành, hội thi, hội thao PCCC và CNCH kết hợp tuyên truyền.

6.   Mục tiêu, giải pháp công tác tuyên truyền PCCC và CNCH trong thời gian tới

6.1.   Mục tiêu

Thay đổi nhận thức về công tác PCCC và CNCH đối với các tầng lớp Nhân dân “Từ tự phát thành tự giác”. Từ việc do cơ quan quản lý kiểm tra giám sát, hướng tới tự kiểm tra, giam sát trong công tác PCCC và CNCH, để các tầng lớp Nhân dân tự ý thức, chủ động trong công tác PCCC và CNCH, có giải pháp phòng ngừa phù hợp đối với loại hình cơ sở và hộ gia đình do mình quản lý; chủ động trang bị phương tiện chữa cháy, phương tiện CNCH phù hợp với đặc điểm nguy hiểm cháy, nổ tại cơ sở và hộ gia đình; chủ động tự kiểm tra an toàn PCCC tại cơ sở, từ đó khắc phục các tồn tại, thiếu sót khi có phát sinh.

6.2.   Giải pháp

• Đề cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, thủ trưởng các đơn vị trong lực lượng CAND nói chung và lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nói riêng về nhiệm vụ tuyên truyền và xây dựng phong trào toàn dân PCCC và CNCH;
• Xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tuyên truyền có trình độ nghiệp vụ, chuyên nghiệp; đầu tư trang bị phương tiện, kinh phí đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ;
• Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền thu hút người xem, người đọc, người nghe. Xây dựng mạng lưới cộng tác viên của các cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình.
• Xây dựng các trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC và CNCH trên cả nước để người dân thường xuyên tiếp cận với kiến thức, kỹ năng an toàn PCCC và thoát nạn.

• Xây dựng các bài giảng, học liệu số về kiến thức pháp luật, kỹ năng an toàn PCCC và thoát nạn trên nền tảng các website giáo dục và đào tạo phù hợp với từng đối tượng.
• Chủ động cung cấp thông tin cho các cơ quan thông tấn, báo chí về các vụ cháy, nổ, về hoạt động PCCC và CNCH của lực lượng CAND, về gương điển hình tiên tiến, mô hình hay trong phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH (theo quy định phát ngôn của Bộ Công an) nhằm định hướng dư luận, không để ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và uy tín của ngành Công an.

II.  CÔNG TÁC HUẤN LUYỆN, BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ PCCC VÀ CNCH

1.    Quy định pháp luật về công tác huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

Theo quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật PCCC và CNCH, đối tượng phải huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH bao gồm:

• Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã;
• Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố;
• Người đứng đầu cơ sở;
• Thành viên Đội PCCC và CNCH cơ sở; thành viên Đội PCCC và CNCH chuyên ngành; thành viên Đội dân phòng;
• Người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH tại cơ sở; người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC tại cơ sở;
• Người làm việc trong môi trường nguy hiểm cháy, nổ hoặc thường xuyên tiếp xúc với chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ;
• Người điều khiển phương tiện, người làm việc trên phương tiện giao thông quy định tại khoản 10 Điều 2 của Luật PCCC và CNCH, cụ thể: phương tiện giao thông cơ giới đường bộ vận tải hành khách trên 08 chỗ (không kể chỗ của người lái xe); phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, phương tiện giao thông đường sắt, phương tiện thủy nội địa, tàu biển được sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải để vận tải hành khách, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ.
• Người đã đăng ký tham gia hoạt động PCCC và CNCH tình nguyện;
• Đối tượng khác có nhu cầu.

2.   Nội dung huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

2.1.  Nội dung huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH được quy định tại khoản 1, 2, 3 và khoản 4 Điều 28 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, cụ thể:

1. Quy định của pháp luật về PCCC và CNCH
2. Kiến thức, kỹ năng về phòng cháy .
3. Kiến thức, kỹ năng về chữa cháy.
4. Kiến thức, kỹ năng về thoát nạn, cứu nạn, cứu hộ.

2.2. Nội dung huấn luyện, bổi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho từng đối tượng được quy định tại khoản 5 Điều 28 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP

Cụ thể: Mỗi đối tượng theo quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật PCCC và CNCH sẽ có vị trí việc làm, môi trường làm việc, tiếp xúc với hàng hóa nguy hiểm cháy, nổ khác nhau, do đó mỗi đối tượng có nội dung huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH khác nhau.

3.   Thời gian huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

Thời gian huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH được quy định tại Điều 29 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, cụ thể:

a) Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, thành viên Đội dân phòng, người đứng đầu cơ sở, người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH tại cơ sở, người làm việc trong môi trường nguy hiểm cháy, nổ hoặc thường xuyên tiếp xúc với chất, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ, người điều khiển phương tiện, người làm việc trên phương tiện giao thông quy định tại khoản 10 Điều 2 của Luật PCCC và CNCH, đối tượng khác có nhu cầu:

• Huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH tối thiểu 08 giờ và không quá 12 giờ;
• Bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH tối thiểu 04 giờ và không quá 08 giờ.

b) Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, thành viên Đội PCCC và CNCH cơ sở:

• Huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH tối thiểu 16 giờ và không quá 24 giờ;
• Bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH tối thiểu 04 giờ và không quá 08 giờ.

c) Người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC tại cơ sở, thành viên Đội PCCC và CNCH chuyên ngành, người đã đăng ký tham gia hoạt động PCCC và CNCH tình nguyện:

• Huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH tối thiểu 24 giờ và không quá 32 giờ;
• Bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH tối thiểu 08 giờ và không quá 12 giờ.

d) Huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH được thực hiện định kỳ 05 năm một lần; bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH được thực hiện định kỳ hằng năm.

4.   Tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

Việc tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH được quy định tại Điều 28, Điều 29, Điều 30 Nghị định số 105/NĐ-CP và được cụ thể hóa tại Điều 13 Thông tư số 36/2025/TT-BCA ngày 15/5/2025 của Bộ trưởng Bộ Công an, cụ thể:

4.1.   Thẩm quyền huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

• T06 huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH cho người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC tại các cơ sở thuộc nhóm 1 Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP; huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã và cho các đối tượng thuộc thẩm quyền của C07 khi có đề nghị; bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC tại các cơ sở thuộc nhóm 1 Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP khi có đề nghị;
• C07 huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho đối tượng quy định tại các điểm c, d, đ, e, g và điểm i khoản 1 Điều 45 Luật PCCC và CNCH thuộc cơ quan Đảng, nhà nước ở trung ương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty khi có đề nghị, trừ người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC tại cơ sở thuộc nhóm 1 Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP do T06 huấn luyện và thành viên Đội dân phòng;
• Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh (PC07) huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH cho đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật PCCC và CNCH khi có đề nghị, trừ người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC tại cơ sở thuộc nhóm 1 Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP do T06 huấn luyện; bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho đối tượng quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật PCCC và CNCH khi có đề nghị.

Trường hợp khi có đề nghị tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho cá nhân là đối tượng được huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH thuộc cơ sở do UBND cấp xã quản lý, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, thành viên Đội dân phòng thuộc phạm vi quản lý của UBND cấp xã thì PC07 chủ trì, phối hợp với Công an cấp xã tổ chức thực hiện.

4.2.   Tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

a) Cơ sở thuộc nhóm 1 Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP:

• Đăng ký với T06 để tổ chức huấn luyện (05 năm /1 lần) cho người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC tại cơ sở; đề nghị PC07 hoặc T06 tổ chức bồi dưỡng (hằng năm) cho người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC tại cơ sở;
• Đăng ký với PC07 để tổ chức huấn luyện (05 năm /1 lần), bồi dưỡng (hằng năm) cho người đứng đầu cơ sở, thành viên đội PCCC cơ sở hoặc thành viên đội PCCC chuyên ngành hoặc người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH, người làm việc trong môi trường nguy hiểm cháy, nổ tại cơ sở;
• Trường hợp các cơ sở thuộc cơ quan Đảng, nhà nước ở trung ương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty đăng ký với C07 hoặc T06 để tổ chức huấn luyện (05 năm /1 lần), bồi dưỡng (hằng năm).

b) Cơ sở thuộc nhóm 2 Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP

Đăng ký với PC07 để tổ chức huấn luyện (05 năm /1 lần), bồi dưỡng (hằng năm) cho người đứng đầu cơ sở, người được phân công thực hiện kiểm tra về PCCC; thành viên đội PCCC cơ sở hoặc thành viên đội PCCC chuyên ngành hoặc người được phân công thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH, người làm việc trong môi trường nguy hiểm cháy, nổ tại cơ sở;

• Trường hợp các cơ sở thuộc cơ quan Đảng, nhà nước ở trung ương, tập đoàn kinh tế, tổng công ty đăng ký với C07 hoặc T06 để tổ chức huấn luyện (05 năm /1 lần), bồi dưỡng (hằng năm).

c) Cơ sở do UBND cấp xã quản lý đăng ký với PC07 phối hợp Công an cấp xã để tổ chức huấn luyện (05 năm /1 lần), bồi dưỡng (hằng năm) cho Cơ sở do UBND cấp xã quản lý và Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, thành viên Đội dân phòng thuộc phạm vi quản lý của UBND cấp xã.

d) Các đối tượng khác

Cơ quan, tổ chức, cá nhân đăng ký với cơ sở đạo tạo về PCCC và CNCH, C07 hoặc PC07 để tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH cho đối tượng thuộc phạm vi quy định tại khoản 2 Điều 13 Thông tư số 36/2025/TT- BCA;

e) Cơ sở đào tạo về PCCC và CNCH, C07, PC07 có trách nhiệm bố trí địa điểm, nơi tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng để thuận tiện về thời gian, đi lại cho đối tượng được huấn luyện, bồi dưỡng.

g) Cơ sở đào tạo về PCCC và CNCH, C07, PC07 thực hiện huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH, kiểm tra và có văn bản thông báo kết quả huấn luyện, bồi dưỡng cho cơ quan, tổ chức, cá nhân đã đăng ký, có tham gia huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH.

5. Chế độ, chính sách cho người tham gia huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

Chế độ chính sách cho người tham gia huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH được quy định tại Điều 31 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ.

III. XÂY DỰNG PHONG TRÀO TOÀN DÂN THAM GIA PCCC VÀ CNCH

1.   Khái niệm

Phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH là hoạt động của đông đảo quần chúng nhân dân có sự lãnh đạo, chỉ đạo nhằm thực hiện các hoạt động PCCC và CNCH, góp phần bảo vệ an ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, bảo vệ tài sản Nhà nước và tính mạng, tài sản của Nhân dân.

2.   Mục tiêu xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH

Xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH phát triển sâu rộng, vững chắc và có hiệu quả. Cụ thể:

• Sâu rộng: Phong trào quần chúng PCCC và CNCH được “ngành ngành thực hiện, nhà nhà tham gia, người người làm theo”, phong trào phát triển ở các cơ quan, tổ chức, cơ sở, hộ gia đình, được mọi người dân ở thành thị, nông thôn, vùng cao, vùng sâu, vùng xa tham gia.
• Vững chắc: Phong trào được duy trì thường xuyên, chất lượng phong trào ngày càng được nâng lên và đông đảo quần chúng tự giác, tích cực tham gia.
• Hiệu quả: Phong trào có tác dụng thiết thực trong việc phòng ngừa hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy, nổ xảy ra, phát hiện và tổ chức chữa cháy, CNCH tại chỗ kịp thời, ngăn chặn cháy lớn và tai nạn, sự cố gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.

3.   Vai trò, vị trí, đặc điểm của quần chúng nhân dân trong công tác PCCC và CNCH

3.1. Vai trò của quần chúng nhân dân trong công tác PCCC và CNCH

• Đặc điểm của công tác PCCC và CNCH là công tác xã hội diễn ra trên diện rộng, bởi cháy, nổ, tai nạn, sự cố có thể xảy ra bất cứ lúc nào và ở bất cứ nơi đâu, mọi địa bàn, mọi lĩnh vực, với những diễn biến hết sức phức tạp, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản của Nhà nước và tính mạng, tài sản của Nhân dân nếu như không được phát hiện và xử lý kịp thời. Điều đó đòi hỏi công tác PCCC và CNCH phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và được nhân dân cùng tham gia.
• Quần chúng nhân dân có khả năng phát hiện ra cháy, nổ, tai nạn, sự cố đồng thời họ cũng là những người có thể ngăn chặn những nguy cơ gây cháy nổ, tai nạn, sự cố cũng như xử lý ngay khi mới phát sinh.

• Khi nào người dân có ý thức tự giác, có tinh thần làm chủ trong công tác PCCC và CNCH, hiểu được làm tốt công tác PCCC và CNCH là bảo vệ cho chính mình và gia đình mình, thì khi đó sẽ khắc phục được những sơ hở, thiếu sót về PCCC và CNCH và lúc đó mới có thể hạn chế được cháy, nổ, tai nạn, sự cố xảy
• Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH có hạn, nên công tác PCCC và CNCH không thể thực hiện bằng chuyên môn đơn thuần mà phải làm tốt công tác vận động quần chúng nhân dân cùng tham gia, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Nhân dân giúp ta nhiều thì thành công nhiều, giúp ta ít thì thành công ít, giúp ta hoàn toàn thì thắng lợi hoàn toàn”.

3.2.   Vị trí của quần chúng nhân dân trong công tác PCCC và CNCH

• Trước đây cũng như trong giai đoạn cách mạng hiện nay, đối với công tác PCCC và CNCH, phong trào toàn dân phòng cháy, chữa cháy đóng một vị trí vô cùng quan trọng, quyết định sự thành bại trong việc thực hiện mục tiêu xã hội hóa công tác PCCC và CNCH, bảo vệ bình yên cuộc sống, góp phần xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội của đất nước.
• Phong trào toàn dân PCCC và CNCH là một bộ phận gắn bó khăng khít, chặt chẽ với phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc và các phong trào hành động cách mạng khác của Đảng, Nhà nước ở địa phương, đơn vị.
• Phong trào toàn dân PCCC và CNCH giữ vị trí chiến lược, là một trong những biện pháp công tác cơ bản của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH, là nền tảng cơ bản trong sự nghiệp giữ gìn trật tự an toàn xã hội.

Nhân dân có khả năng to lớn, là người làm nên lịch sử, từ trước đến nay Đảng ta luôn luôn khẳng định: cách mạng là sự nghiệp của toàn dân, đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự an toàn xã hội cũng là sự nghiệp của toàn dân, công tác PCCC và CNCH là công tác của toàn dân. Mọi vấn đề an ninh trật tự xảy ra khi giải quyết đều phải dựa vào dân.

4.  Nguyên tắc xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH

“Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia hoạt động PCCC và CNCH kết hợp với xây dựng lực lượng nòng cốt của phong trào”.

• Về nhận thức tư tưởng cần xác định được công tác PCCC và CNCH là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, mà trước hết là của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, chủ hộ gia đình, đồng thời cũng là quyền lợi thiết thân nếu làm tốt công tác PCCC và CNCH, không để xảy ra cháy, nổ, tai nạn, sư cố.

• Xây dựng thế trận toàn dân tham gia PCCC và CNCH, xác định các đối tượng tham gia thế trận, nhiệm vụ của từng đối tượng và các bước xây dựng thế trận toàn dân tham gia PCCC và CNCH.
• Xây dựng lực lượng nòng cốt của phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH là các đội dân phòng, tổ bảo vệ an ninh trật tự và đội PCCC cơ sở, chuyên ngành.
• Cụ thể nội dung công tác PCCC và CNCH vào các chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, gắn hoạt động PCCC và CNCH vào các phong trào khác nhất là phong trào của các đoàn thể và tổ chức xã hội.

5.    Nội dung, phương pháp xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH

5.1.  Nội dung của công tác xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH

• Huy động sức mạnh tổng hợp của toàn dân tham gia hoạt động PCCC và
• Mọi hoạt động PCCC và CNCH trước hết phải được thực hiện và giải quyết bằng lực lượng và phương tiện tại chỗ, lực lượng chuyên trách làm nòng cốt, huy động tổng hợp các lực lượng và Nhân dân tham gia tạo thành thế trận toàn dân tham gia PCCC và CNCH.
• Vận động nhân dân tích cực tham gia thực hiện phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra” trong công tác PCCC và CNCH.
• Xây dựng và mở rộng liên kết phối hợp chặt chẽ với các ngành, các đoàn thể quần chúng, các tổ chức chính trị xã hội trong các phong trào của địa phương. Kết hợp lồng ghép phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và các cuộc vận động cách mạng khác của Đảng, Nhà nước ở địa phương như: Cuộc vận động xóa đói giảm nghèo, xây dựng nếp sống văn hóa mới, xây dựng nông thôn mới, Công an xã, phường kiểu mẫu, khu dân cư bảo đảm an ninh trật tự…
• Tham gia xây dựng tổ chức Đảng, chính quyền, đoàn thể quần chúng tại cơ sở vững mạnh.

+ Thông qua phong trào để rèn luyện, thử thách xây dựng đội ngũ cán bộ viên chức nhà nước ở cơ sở.

+ Để thường xuyên đóng góp ý kiến xây dựng cho tổ chức Đảng, chính quyền cơ sở vững mạnh.

5.2.    Phương pháp xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH

• Nắm tình hình và xây dựng kế hoạch phát động phong trào.
• Tuyên truyền giáo dục và hướng dẫn quần chúng nhân dân thực hiện nhiệm vụ PCCC và CNCH.
• Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong CAND, các ngành, các cơ quan Nhà nước, các tổ chức xã hội ở địa phương để tổ chức vận động toàn dân tham gia công tác PCCC và CNCH.
• Xây dựng các tổ chức, lực lượng quần chúng nòng cốt làm hạt nhân để xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH.
• Xây dựng cá nhân và các tổ chức quần chúng nòng cốt làm hạt nhân để thúc đẩy phong trào ở địa bàn cơ sở là một nội dung quan trọng có ý nghĩa quyết định đến vận động Nhân dân. Lực lượng quần chúng nòng cốt vừa là hạt nhân lãnh đạo phong trào, vừa là cầu nối giữa lực lượng CAND nói chung, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH nói riêng với nhân dân, vừa là người đi đầu, trực tiếp hướng dẫn Nhân dân thực hiện các quy định về PCCC và CNCH. Vì vậy, việc xây dựng lực lượng quần chúng nòng cốt ở cơ sở để duy trì và phát triển, đẩy mạnh phong trào, đây là một nội dung rất quan trọng, không thể thiếu.

6.   Xây dựng và nhân điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH

6.1.   Mục đích yêu cầu

Xây dựng và nhân điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH nhằm phát hiện, bồi dưỡng những đơn vị có phong trào khá trở thành đơn vị điển hình tiên tiên tiế về PCCC và CNCH và phát động phong trào thi đua đuổi kịp và vượt đơn vị điển hình tiên tiến, góp phần thực hiện tốt Luật PCCC.

6.2.   Nội dung trách nhiệm xây dựng và nhân điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH

a) Đối với Công an địa phương:

• Lập kế hoạch xây dựng và nhân điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH trình Giám đốc Công an cấp tỉnh duyệt để chỉ đạo Công an các cấp thực hiện. Trong kế hoạch cần nêu rõ nội dung, biện pháp và các bước tiến hành xây dựng đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH, trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị có liên quan trong việc tổ chức thực hiện.
• Tổ chức quán triệt kế hoạch của Giám đốc Công an cấp tỉnh về xây dựng và nhân điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH đến các cấp để thống nhất về nhận thức tư tưởng và cách thức tổ chức thực hiện.
• Tổ chức khảo sát, lập danh sách những đơn vị dự kiến xây dựng thành đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH để phân công cán bộ trực tiếp hướng

dẫn, thường xuyên đôn đốc việc triển khai kế hoạch và việc thực hiện các tiêu chuẩn của đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH.

• Tổ chức thí điểm việc xây dựng và nhân điển hình tiên tiến tại một hoặc một số đơn vị. Sau đó tổ chức cho những đơn vị được xây dựng thí điểm báo cáo cách làm, kết quả và những bài học kinh nghiệm với những đơn vị dự kiến xây dựng thành đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH.
• Lập danh sách, đề nghị Giám đốc Công an cấp tỉnh ra quyết định công nhận đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH.
• Định kỳ tổ chức sơ kết, tổng kết phong trào xây dựng và nhân điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH, tổ chức lễ trao quyết định công nhận đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC, khen thưởng cho những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc và phát động thi đua đẩy mạnh phong trào xây dựng và nhân điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH.

b) Đối với các đơn vị trong diện được lựa chọn xây dựng điển hình tiên

tiến:

• Đăng ký phấn đấu trở thành đơn vị điển hình tiên tiến hoặc giữ vững danh

hiệu đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH bằng văn bản với cơ quan Công an quản lý về PCCC và CNCH.

• Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phấn đấu trở thành đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH.
• Báo cáo kết quả, thành tích việc thực hiện các tiêu chuẩn đơn vị điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH và đề nghị được công nhận.

7.   Xây dựng, phát triển mô hình, phong trào PCCC và CNCH

7.1.   Xây dựng mô hình

Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã rất nỗ lực, xuất hiện rất nhiều mô hình phong trào tại các địa phương, có những mô hình đã được đánh giá tổng kết và khẳng định rất hiệu quả như mô hình:

• Phong trào ba có (có atomat, đèn pin hoặc đèn sạc, có phương tiện chữa cháy), Phong trào ba biết (biết xử lý các tình huống, biết kiến thức phòng cháy, biết sử dụng bình chữa cháy), Phong trào ba không (không sử dụng bình gas mini, không san chiết nạp gas trái phép, không kinh doanh gas khi chưa bảo đảm an toàn PCCC), Phong trào tôn hóa tường hóa, Phong trào “Nhà tôi có bình chữa cháy”; “mở lối thoát nạn thứ 2”…;
• Phong trào “Cụm, khu dân an toàn PCCC”, “Cụm cơ quan doanh nghiệp an toàn PCCC”, “Chợ kiểu mẫu”…

• Mô hình “Tổ liên gia an toàn PCCC” và “Điểm chữa cháy công cộng” đã đi vào hoạt động đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong công tác bảo đảm an toàn PCCC và CNCH của các hộ gia đình; qua đó tuyên truyền, vận động người dân chấp hành tốt các quy định của pháp luật về Đặc biệt, trong thời gian qua, tại nhiều địa phương, Tổ liên gia an toàn PCCC đã phát hiện và xử lý hiệu quả các vụ cháy ngay từ khi mới phát sinh, không để cháy lan, cháy lớn gây thiệt hại về người và tài sản đã thể hiện rất rõ vai trò chữa cháy của lực lượng tại chỗ, nhất là phát huy vai trò của Tổ liên gia an toàn PCCC trong công tác PCCC và nhiều mô hình nổi bật tại các địa phương1.

7.2.   Phát động phong trào toàn dân bảo vệ ANTQ

Ở nhiều địa phương, việc công tác xây dựng phong tào toàn dân tham gia PCCC và CNCH với phong trào bảo vệ ANTQ được thực hiện rất tốt thông qua sự chỉ đạo của lãnh đạo Công an địa phương: Xây dựng xã phường, thị trấn, trường học an toàn về ANTT; đưa tiêu chí PCCC vào tiêu chí xây dựng nông thôn mới; gắn công tác PCCC và CNCH vào phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa…

IV. VAI TRÒ CỦA PHÒNG PC07, CÔNG AN CẤP XÃ TRONG CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN, HUẤN LUYỆN, BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ PCCC VÀ CNCH VÀ XÂY DỰNG PHONG TRÀO TOÀN DÂN THAM GIA PCCC VÀ CNCH

1.   Công tác tuyên truyền

1.1.   Công tác tham mưu

• Tham mưu Ban giám đốc Công an cấp tỉnh, UBND các cấp chỉ đạo các sở, ngành (Đài phát thanh – truyền hình, báo…) phối hợp chặt chẽ với lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH làm tốt công tác tuyên truyền về PCCC và Bảo đảm kinh phí tổ chức các hoạt động tuyên truyền PCCC và CNCH trong năm.
• Xây dựng chương trình, kế hoạch tuyên truyền và xây dựng phong trào toàn dân PCCC và CNCH trong năm. Tổ chức các hoạt động tuyên truyền trọng điểm trong năm, đặc biệt vào các thời điểm có nguy cơ cháy, nổ, tai nạn, sự cố tăng cao như mùa nắng nóng, mùa hanh khô, Tết Nguyên đán…

1.2.   Phối hợp với cơ quan báo chí, đài truyền hình, đài truyền thanh

• Chủ động với cơ quan báo chí đài truyền hình, đài truyền thanh ở địa phương xây dựng chuyên mục tuyên truyền PCCC và CNCH dài hạn.
• Phối hợp các đài truyền thanh xã, phường trong việc tuyên truyền, bảo đảm các nội dung tuyên truyền phù hợp với từng đối tượng và từng thời điểm trong năm.
• Chủ động cung cấp thông tin cho các cơ quan thông tấn, báo chí về các vụ cháy, nổ, về hoạt động PCCC và CNCH của lực lượng CAND, gương điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân tham gia PCCC (theo quy định phát ngôn của Bộ Công an) nhằm định hướng dư luận, không để ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và uy tín của ngành Công an.
• Tổ chức biên soạn các tài liệu tuyên truyền về PCCC và CNCH cung cấp cho các cơ quan báo chí, đài truyền hình, đài truyền thanh; thường xuyên cập nhật các thông tin và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí, đài truyền hình, đài truyền thanh đặc biệt là các cơ quan báo chí, truyền hình trong ngành Công an để tổ chức tuyên truyền PCCC và CNCH.

1.3.   Tổ chức các hoạt động tuyên truyền về PCCC và CNCH

• Đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, chiến sĩ có chuyên môn trong lĩnh vực PCCC và CNCH và có khả năng sự phạm để tổ chức tuyên truyền miệng cho các cơ sở, doanh nghiệp, trường học, khu dân cư… trên địa bàn. Thành lập các tổ tuyên truyền chuyên trách để nâng cao chất lượng về nội dung cũng như hình thức các buổi tuyên truyền.
• Tổ chức, đào tạo và duy trì mạng lưới tuyên truyền viên về PCCC và CNCH thuộc các cơ sở, ngành, đoàn thể, đặc biệt chú trọng đến ngành giáo dục đào tạo, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, cựu chiến binh… tại khu dân cư. Đẩy mạnh việc phối hợp với các cơ sở giáo dục trên địa bàn trong việc tuyên truyền về PCCC và CNCH, đào tạo chuyên sâu cho đội ngũ giáo viên phát huy tối đa hiệu quả công tác tuyên truyền về PCCC và CNCH cho đối tượng học sinh, sinh viên.
• Đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, giáo viên nòng cốt trong các cơ sở giáo dục các kiến thức, kỹ năng chuyên môn về PCCC và CNCH để phục vụ việc lồng ghép các kiến thức, kỹ năng an toàn PCCC và thoát nạn vào chương trình giảng dạy trong các cơ sở giáo dục theo quy định của Luật PCCC và CNCH và quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

1.4.   Tổ chức huấn luyện, bội dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

• Đào tạo, bồi dưỡng các cán bộ chiến sĩ có chuyên môn trong lĩnh vực PCCC và CNCH và có khả năng sự phạm, nắm bắt được tâm lý đối tượng được huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH, am hiểu pháp luật và nghiệp vụ PCCC và CNCH để thực hiện tốt công tác huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH

• 100% đối tượng theo quy định tại khoản 1 Điều 45 Luật PCCC và CNCH phải được huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC và CNCH bảo đảm nội dung, thời lượng theo quy định tại Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2024 và Thông tư số 36/2025/TT-BCA ngày 15/5/2025 của Bộ trưởng Bộ Công an.

2.   Xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH

2.1.    Xây dựng lực lượng nòng cốt trong phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH

a) Xây dựng lực lượng dân phòng tại các khu dân cư

• Trong công tác PCCC và CNCH với phương châm 04 tại chỗ, chính vì vậy lực lượng dân phòng, tổ liên gia an toàn PCCC là một trong những lực lượng nòng cốt làm công tác PCCC và CNCH. Theo thống kê hằng năm, hơn 50% các vụ cháy, nổ, tai nạn, sự cố do lực lượng PCCC tại chỗ xử lý hiệu quả, giảm thiểu tối đa thiệt hại do cháy, nổ, tai nạn, sự cố gây ra.
• Tham mưu cho UBND cấp xã có chế độ chính sách, trang bị phương tiện cho lực lượng dân phòng, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự cơ sở, điểm chữa cháy công cộng để bảo đảm hiệu quả hoạt động, tránh mang tính hình thức. Hàng năm đề xuất kinh phí tổ chức huấn luyện nghiệp vụ PCCC và CNCH, tổ chức lập và thực tập phương án chữa cháy, CNCH tại khu dân cư.

b) Xây dựng lực lượng PCCC và CNCH cơ sở, chuyên ngành

Lực lượng PCCC và CNCH cơ sở, lực lượng PCCC và CNCH chuyên ngành là một trong 04 lực lượng nòng cốt làm công tác PCCC và CNCH tại cơ sở, là cánh tay nối dài của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH trong hoạt động chữa cháy, CNCH khi được huy động.

2.2.   Nhân rộng mô hình phong trào

• Nghiên cứu, tham mưu cho UBND các cấp đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân nắm bắt được lợi ích, hiệu của việc tham gia các mô hình, phong trào an toàn PCCC tại nơi ở, làm việc để chủ động tham gia; tổ chức xây dựng các mô hình phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm tình hình của địa bàn, cơ sở.
• Đưa các tiêu chí về PCCC và CNCH vào để xét thi đua hàng năm cho các cơ sở, địa bàn quản lý, gắn trách nhiệm người đứng đầu cơ sở để đẩy mạnh phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH.

2.3.   Xây dựng điển hình tiên tiến về PCCC và CNCH

• C07 đã ban hành Quyết định số 299/QĐ-C07-P3 ngày 02/7/2025 ban hành Quy định về việc xét, công nhận đơn vị, cá nhân điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân tham gia PCCC và CNCH.

• PC07 có trách nhiệm:

+ Hướng dẫn các cơ sở, cá nhân đăng ký điển hình tiên tiến trong phong trào toàn dân PCCC và CNCH.

+ Triển khai các quy định theo quyết định trên để xây dựng các đơn vị điển hình tiên tiến trong các cơ sở thuộc phạm vi quản lý, từ đó nhân rộng các điển hình tiến tiến ra tất cả các cơ sở trên địa bàn.

+ Tổ chức xét và công nhận cơ sở, cá nhân điển hình tiên tiến trên địa bàn.

+ Báo cáo Ban giám đốc Công an cấp tỉnh để công nhận các cơ sở, cá nhân điển hình tiên tiến và giữ vững cơ sở, cá nhân điển hình tiên tiến trên địa bàn.

+ Đề xuất các cấp lãnh đạo biểu dương, khen thưởng đối với các cơ sở, cá nhân có nhiều năm giữ vững điển hình tiên tiến.

+ Tham mưu Ban giám đốc Công an cấp tỉnh báo cáo về việc xét cơ sở, cá nhân điển hình tiên tiến trên địa bàn về C07 đúng thời hạn quy định.

2.4.    Phân loại đội PCCC và CNCH cơ sở, đội PCCC và CNCH chuyên ngành và đội dân phòng.

• C07 đã ban hành Quyết định số 298/QĐ-C07-P3 ngày 02/7/2025 ban hành Quy định phân loại Đội PCCC và CNCH cơ sở, Đội PCCC và CNCH chuyên ngành, Đội dân phòng.
• PC07 có trách nhiệm:

+ Hướng dẫn UBND cấp xã phân phân loại đội PCCC và CNCH cơ sở, dân phòng thuộc phạm vi quản lý;

+ Phân loại đội PCCC và CNCH cơ sở, đội PCCC và CNCH chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý; tổng hợp kết quả phân loại đội PCCC cơ sở, đội PCCC và CNCH chuyên ngành và đội dân phòng, báo cáo về Công an cấp tỉnh.

+ Tham mưu Ban giám đốc công an cấp tỉnh báo cáo kết quả phân loại đội PCCC và CNCH cơ sở, đội PCCC và CNCH chuyên ngành và đội dân phòng trên địa bàn cấp tỉnh về C07 đúng thời hạn quy định.

+ UBND cấp xã có trách nhiệm phân loại đội PCCC và CNCH cơ sở, dân phòng thuộc phạm vi quản lý; tổng hợp kết quả phân loại đội PCCC cơ sở và đội dân phòng và gửi báo cáo về PC07 để tập hợp.