Chuyên đề 1. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PCCC VÀ CNCH
Chuyên đề 1. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PCCC VÀ CNCH
I. CÁC VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PCCC VÀ CNCH
- Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024;
- Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH;
- Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
- Thông tư số 36/2025/TT-BCA ngày 15/5/2025 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết một số điều của Luật PCCC và CNCH và Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH.
- Thông tư số 37/2025/TT-BCA ngày 15/5/2025 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định về nhiệm vụ công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của lực lượng Công an nhân dân.
II. ĐỐI TƯỢNG THUỘC DIỆN QUẢN LÝ VỀ PCCC
1. Cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy
1.1. Cơ sở
Theo quy định tại khoản 7 Điều 2 Luật PCCC và CNCH: Cơ sở thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy là nhà, công trình, địa điểm được sử dụng để ở, sản xuất, kinh doanh, hoạt động thương mại, làm việc hoặc mục đích khác, được xây dựng, hoạt động theo quy định của pháp luật, thuộc danh mục do Chính phủ quy định. Trong một cơ quan, tổ chức có thể có một hoặc nhiều cơ sở; trong một cơ sở có thể có một hoặc nhiều cơ quan, tổ chức. Như vậy:
Thứ nhất, cơ sở được xác định theo phạm vi dự án, công trình được cấp phép cho cơ quan, tổ chức.
Ví dụ: Dự án Royal City cấp phép xây dựng cho 06 tòa nhà; trụ sở công an thành phố Hà Nội tại Trần Hưng Đạo có nhiều hạng mục nhà nhưng trong 01 khuôn viên đất được nhà nước giao thì quản lý là 01 cơ sở (căn cứ trên Giấy chứng nhận đầu tư; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…).
Thứ hai, cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC là cơ sở thuộc danh mục, quy mô quy định tại Phụ lục I kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP và phải được xây dựng, hoạt động theo quy định của pháp luật. Như vậy, các đối tượng được
xây dựng và hoạt động không theo quy định của pháp luật không được xác định là cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC.
Ví dụ:
+ Đối với các nhà, công trình xây dựng trái phép trên đất dự án, đất nông nghiệp, đang bị thu hồi, hành lang bảo vệ đường sắt, lưới điện cao thế, đê, rừng…được xác định là vi phạm quy định về đất đai và không thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy. Thời gian vừa qua, Bộ Công an đã chỉ đạo Công an địa phương tham mưu UBND cấp tỉnh chỉ đạo rà soát, kiểm tra và đề ra các giải pháp xử lý đối với các loại hình cơ sở này.
+ Đối với các nhà, công trình xây dựng không phép được xác định là vi phạm quy định về xây dựng và không xác định là cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC.
+ Đối với các nhà, công trình thuộc diện thẩm duyệt thiết kế, thẩm định thiết kế về PCCC nhưng không thực hiện việc thẩm duyệt thiết kế, thẩm định thiết kế, nghiệm thu về PCCC đã đưa vào hoạt động được xác định là vi phạm quy định của pháp luật về PCCC và không thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy.
Thứ ba, trong một cơ quan, tổ chức có thể có một hoặc nhiều cơ sở: Cơ quan, tổ chức có quản lý hoạt động từ 02 cơ sở quy định tại Phụ lục I kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP trở lên (có địa điểm, địa chỉ độc lập nhau, không có pháp nhân riêng, do 01 cơ quan, tổ chức quản lý hoạt động).
Ví dụ: Hệ thống siêu thị Winmart có 20 siêu thị kinh doanh trên địa bàn tỉnh, các cửa hàng này đều do 01 doanh nghiệp trực tiếp quản lý, được xác định là một cơ quan, tổ chức có nhiều cơ sở.
Thứ tư, trong một cơ sở có thể có một hoặc nhiều cơ quan, tổ chức: Trong 01 cơ sở quy định tại Phụ lục I kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP có nhiều cơ quan, tổ chức hoạt động, trong đó mỗi cơ quan, tổ chức sử dụng một phần trong nhà hoặc 01 nhà trong cơ sở để hoạt động (thuê, mượn…).
Ví dụ: Tòa nhà văn phòng có nhiều đơn vị sử dụng (khu vực, tầng nhà) để làm trụ sở văn phòng, được xác định là cơ sở có nhiều cơ quan, tổ chức cùng hoạt động. Chợ, TTTM có nhiều tiểu thương hoạt động, cơ sở công nghiệp có nhiều đơn vị thuê cũng tương tự.
Thứ năm, trong 01 dự án có nhiều nhà độc lập nhau về PCCC được đầu tư xây dựng và hoạt động:
- Do 01 cơ quan, tổ chức quản lý, vận hành chung: Xác định là 01 cơ sở;
- Do nhiều cơ quan, tổ chức khác nhau đầu tư xây dựng, quản lý, vận hành công trình: Công trình do 01 cơ quan, tổ chức quản lý được xác định là 01 cơ sở.
Lưu ý: Đối với các trường hợp không được xác định là cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC khi xây dựng, hoạt động không theo quy định của pháp luật cần
thực hiện như sau: Cơ quan Công an tiến hành rà soát, điều tra cơ bản, lập danh sách các cơ sở nêu trên báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo các sở, ngành có liên quan kiểm tra theo nội dung sai phạm để tiến hành kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Sau khi đối tượng chấp hành đầy đủ các quy định của pháp luật thì thực hiện việc quản lý về PCCC theo quy định của Luật PCCC và CNCH, Nghị định số 105/2025/NĐ-CP.
Ví dụ: Đối với nhà trọ cơ bản hoạt động không có giấy phép kinh doanh (doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh), UBND cấp tỉnh chỉ đạo các cơ quan quản lý nhà nước về cấp phép kinh doanh tham mưu tổ chức thành lập đoàn kiểm tra (thành viên gồm các sở, ngành liên quan nếu cần thiết) và xử lý vi phạm theo quy định của pháp luật.
1.2. Cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ
Theo quy định tại khoản 8 Điều 2 Luật PCCC và CNCH: Cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ là cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao thuộc danh mục do Chính phủ quy định. Cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ được quy định tại Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, được phân thành 02 nhóm:
- Nhóm 1: Là các cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao hơn; cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH và Cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra định kỳ 01 năm một lần.
- Nhóm 2: Là các cơ sở có nguy cơ cháy, nổ thấp hơn nhóm 1; cơ quan Cảnh sát PCCC và CNCH và Cơ quan chuyên môn về xây dựng kiểm tra định kỳ 02 năm một lần.
1.3. Điều kiện an toàn phòng cháy đối với cơ sở
Theo quy định tại Điều 23 Luật PCCC và CNCH cơ sở phải bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy sau đây:
a) Có nội quy PCCC, CNCH phù hợp với từng loại hình cơ sở
Người đứng đầu cơ sở ban hành nội quy phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Nội quy phải đáp ứng các yêu cầu cơ bản quy định tại Điều 3 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP (điểm c khoản 3 Điều 8 Luật PCCC và CNCH; Điều 3 và khoản 1 Điều 4 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP).
Lưu ý: Cơ sở có nhiều khu vực hoặc hạng mục có tính chất nguy hiểm cháy, nổ khác nhau (gara để xe; trung tâm thương mại; văn phòng; nhà xưởng sản xuất, kho chứa…) thì nội dung của nội quy phải phù hợp với đặc điểm của từng hạng mục, khu vực (ban hành 01 Quyết định kèm theo nội quy của từng hạng mục, khu vực).
b) Trang bị phương tiện, hệ thống PCCC, CNCH theo quy định của pháp luật
Việc trang bị phương tiện PCCC và CNCH phải bảo đảm theo quy định của tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về PCCC trong giai đoạn đầu tư xây dựng; bổ sung, thay thế trong quá trình hoạt động.
- Việc trang bị phương tiện PCCC và CNCH cho Đội PCCC và CNCH cơ sở, chuyên ngành thực hiện theo quy định tại Điều 4 Thông tư số 36/2025/TT-BCA.
c) Trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy; khai báo, cập nhật dữ liệu về PCCC, CNCH. Trong đó:
- Người đứng đầu cơ sở thuộc Phụ lục I kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP phải trang bị, duy trì hoạt động và tự chi trả chi phí duy trì hoạt động của thiết bị truyền tin báo cháy, cập nhật dữ liệu về PCCC, CNCH và kết nối với hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy (điểm b khoản 1 Điều 25 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP). Cơ sở phải hoàn thành việc trang bị và kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy trước ngày 01 tháng 7 năm 2027 (khoản 2 Điều 27 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP).
- Cơ sở thuộc diện phải trang bị thiết bị truyền tin báo cháy có trách nhiệm khai báo, cập nhật thông tin của cơ sở quy định tại điểm a khoản 3 Điều 24 của Nghị định số 105/2025/NĐ-CP vào phần mềm khai báo của hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy theo hướng dẫn của Cục Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Bộ Công an và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin đã khai báo (khoản 1 Điều 26 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).
+ Việc khai báo lần đầu được thực hiện trong thời gian không quá 03 ngày từ ngày cơ sở hoàn thành việc trang bị, kết nối thiết bị truyền tin báo cháy với hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy.
+ Trường hợp cơ sở có thay đổi thông tin so với thông tin đã khai báo trước đó thì trong thời gian không quá 03 ngày phải hoàn thành việc cập nhật những thông tin thay đổi vào hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy.
+ Đối với dữ liệu liên quan đến phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ đã được kết nối, chia sẻ từ hệ thống dữ liệu của các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành khác thì không phải khai báo, cập nhật (khoản 2 Điều 26 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP).
d) Thực hiện các yêu cầu về PCCC quy định tại các điểm a, b, c, d, đ và điểm e khoản 1 Điều 16 Luật PCCC và CNCH, gồm: Khoảng cách PCCC; đường bộ, bãi đỗ, khoảng trống phục vụ hoạt động PCCC, CNCH; giải pháp thoát nạn; bậc chịu lửa, giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan; giải pháp chống khói; hệ thống điện phục vụ PCCC.
đ) Có phương án CC, CNCH
Phương án CC, CNCH của cơ sở do người đứng đầu cơ sở tổ chức xây dựng, phê duyệt theo Mẫu số PC06, nội dung phương án phải bảo đảm theo quy định tại khoản 1 Điều 15 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP. Phương án được cập nhật, bổ sung, chỉnh lý khi có thay đổi một trong những nội dung quy định tại các khoản 1 Điều 15 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP.
e) Thành lập lực lượng PCCC và CNCH cơ sở hoặc lực lượng PCCC và CNCH chuyên ngành hoặc phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC, CNCH
Theo quy định tại Điều 20 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, người đứng đầu cơ sở ban hành quyết định thành lập Đội PCCC và CNCH cơ sở, chuyên ngành:
- Cơ sở sau đây phải thành lập Đội PCCC và CNCH chuyên ngành: (1) Khu công nghiệp, cụm công nghiệp có tổng diện tích từ 75 ha trở lên; (2) Cơ sở chế biến khí đốt có công suất từ 10 triệu m3 khí/ngày trở lên; (3) Kho dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ có tổng dung tích từ 100.000 m3 trở lên; (4) Nhà máy dệt có công suất từ 25 triệu m2/năm trở lên; (5) Nhà máy nhiệt điện có tổng công suất từ 600 MW trở lên; nhà máy thuỷ điện có tổng công suất từ 1.000 MW trở lên; (6) Bến cảng biển thuộc công trình cấp I trở lên theo quy định của pháp luật về xây dựng và có xuất, nhập chất nổ, chất khí, lỏng, rắn dễ cháy thuộc danh mục hàng hóa nguy hiểm; (7) Nhà máy lọc dầu; nhà máy hóa dầu; nhà máy lọc, hóa dầu; (8) Cảng hàng không; (9) Nhà máy điện hạt nhân.
- Cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC quy định tại Phụ lục I kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP (trừ cơ sở phải thành lập Đội PCCC và CNCH chuyên ngành) có từ 20 người thường xuyên làm việc trở lên phải thành lập Đội PCCC và CNCH cơ sở).
- Cơ sở có dưới 20 người thường xuyên làm việc tại cơ sở thì không yêu cầu thành lập Đội PCCC và CNCH cơ sở nhưng phải phân công người thực hiện nhiệm vụ PCCC, CNCH bằng văn bản.
g) Cơ quan, tổ chức hoạt động trong phạm vi một cơ sở (ví dụ như nhà văn phòng, trung tâm thương mại…)
Theo quy định tại khoản 2 Điều 23 Luật PCCC và CNCH cơ quan, tổ chức hoạt động trong phạm vi một cơ sở phải đảm bảo các điều kiện an toàn về phòng cháy sau đây:
- Có nội quy PCCC, CNCH phù hợp với tính chất hoạt động của cơ quan, tổ chức;
- Bảo đảm an toàn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị, dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt, chất dễ cháy, nổ trong phạm vi quản lý;
- Cử người tham gia lực lượng PCCC và CNCH cơ sở hoặc lực lượng PCCC và CNCH chuyên ngành theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện, duy trì điều kiện an toàn về PCCC trong phạm vi quản lý.
Lưu ý: Trường hợp cơ sở có thi công xây dựng, cải tạo, sửa chữa hạng mục công trình, quản lý, vận hành phương tiện giao thông:
- Đối với công trình xây dựng trong quá trình thi công: Theo quy định tại Điều 19 Luật PCCC và CNCH, Chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, đơn vị thi công công trình xây dựng có trách nhiệm thực hiện, duy trì điều kiện an toàn về phòng cháy đối với công trình xây dựng trong quá trình thi công phải bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy sau đây:
+ Có nội quy phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ phù hợp với tính chất, đặc điểm của công trình xây dựng (nội quy phải do người đứng đầu cơ sở ban hành bảo đảm theo quy định tại Điều 3 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP)
+ Có biển cấm, biển báo, biển chỉ dẫn theo quy định;
+ Trang bị phương tiện hoặc hệ thống phòng cháy và chữa cháy phù hợp với tính chất, đặc điểm của công trình xây dựng theo quy định về an toàn trong thi công xây dựng;
+ Có phân công người thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ thuộc phạm vi quản lý.
- Đối với phương tiện giao thông: Theo quy định tại Điều 22 Luật PCCC và CNCH, chủ sở hữu có trách nhiệm bảo đảm an toàn về phòng cháy và chữa cháy trong quá trình hoạt động của phương tiện giao thông:
+ Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ vận tải hành khách, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ khi tham gia giao thông phải bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy sau đây: (1) Có biển cấm, biển báo, biển chỉ dẫn theo quy định; (2) thực hiện các yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy quy định tại khoản 2 Điều 16 của Luật PCCC và CNCH.
+ Phương tiện giao thông đường sắt, phương tiện thủy nội địa, tàu biển vận tải hành khách, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ phải bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy sau đây: (1) Điều kiện an toàn về phòng cháy theo quy định của pháp luật về đường sắt, pháp luật về giao thông đường thủy nội địa, pháp luật
về hàng hải; (2) Điều kiện quy định tại khoản 1 Điều 22 Luật PCCC và CNCH;
(3) Phương tiện giao thông thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy phải có văn bản thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy, văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy của cơ quan quản lý chuyên ngành; (4) Có phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ.
+ Phương tiện giao thông được sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải thuộc diện phải thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy chỉ được cấp Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường khi có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy theo quy định.
+ Phương tiện giao thông thủy của tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân nước ngoài khi tham gia hoạt động đường thủy nội địa Việt Nam phải đáp ứng các điều kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật Việt Nam.
1.4. Người đứng đầu cơ sở
Theo quy định tại khoản 11 Điều 2 Luật PCCC và CNCH, người đứng đầu cơ sở là người chịu trách nhiệm trước pháp luật trong tổ chức thực hiện, duy trì điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở, bao gồm:
a) Người đại diện theo pháp luật của cơ sở: Người đại diện theo pháp luật là người được ghi nhận trong điều lệ, quy chế hoạt động của cơ sở hoặc theo quy định của pháp luật, có thẩm quyền: Ký kết hợp đồng; giao dịch với các tổ chức, cá nhân khác; thực hiện các thủ tục pháp lý; chịu trách nhiệm trước pháp luật và cơ quan nhà nước có thẩm quyền về hoạt động của cơ sở.
Ví dụ:
- Công ty TNHH ABC là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, có trụ sở tại Hà Nội. Trong Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hà Nội cấp, phần thông tin về người đại diện theo pháp luật ghi ông Nguyễn Văn A, chức danh Giám đốc. Như vậy, ông Nguyễn Văn A là người đại diện theo pháp luật của Công ty TNHH ABC.
- Bà Nguyễn Thu H là hiệu trưởng Trường THPT X, do đó bà H được xác định là người đại diện theo pháp luật của Trường THPT X.
b) Người được giao trực tiếp quản lý cơ sở: Người được giao trực tiếp quản lý cơ sở không nhất thiết phải là người đại diện theo pháp luật, nhưng là người chịu trách nhiệm chính trong hoạt động thường xuyên, điều hành nội bộ của cơ sở đó.
Ví dụ: Công ty xăng dầu MN có trụ sở tại phường X, quận Y, tỉnh Z. Công ty có 01 chi nhánh tại địa chỉ phường A, quận B, tỉnh C do Ông Trần Văn K là
Giám đốc Chi nhánh. Theo quy định, ông Trần Văn K là người được giao trực tiếp quản lý cơ sở.
Nội dung này có thể giải quyết trường hợp chủ nhà cho thuê toàn bộ nhà để hoạt động sản xuất, kinh doanh (chủ nhà ra nước ngoài), trước đây việc kiểm tra khó khăn trong việc xác định trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở nhất là việc xử lý vi phạm.
c) Theo quy định tại khoản 3 Điều 8 Luật PCCC và CNCH, người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm sau đây:
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý;
- Thành lập, duy trì hoạt động Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cơ sở hoặc Đội phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chuyên ngành theo quy định tại Điều 37 của Luật PCCC và CNCH hoặc phân công người thực hiện nhiệm vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ thuộc phạm vi quản lý;
- Ban hành hoặc tham mưu người có thẩm quyền ban hành nội quy phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ;
- Tổ chức thực hiện, kiểm tra, đôn đốc, giám sát cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý về việc thực hiện quy định, nội quy, biện pháp, yêu cầu và duy trì điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ;
- Xây dựng, tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật;
- Quyết định hoặc đề xuất người có thẩm quyền quyết định trang bị, duy trì tính năng sử dụng của phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; tổ chức chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; khắc phục hậu quả do cháy, tai nạn, sự cố gây ra;
- Lập, quản lý hồ sơ về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ thuộc phạm vi quản lý; khai báo, cập nhật dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy;
- Thực hiện nhiệm vụ khác về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật.
2. Đối với nhà ở, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh
2.1. Điều kiện an toàn về phòng cháy đối với nhà ở
Theo quy định tại Điều 20 Luật PCCC và CNCH, nhà ở phải đảm bảo điều kiện an toàn về phòng cháy sau đây:
- Lắp đặt, sử dụng thiết bị điện bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy quy định;
- Bố trí bếp đun nấu, nơi thờ cúng, đốt vàng mã bảo đảm an toàn; không để vật, chất dễ cháy, nổ gần nguồn lửa, nguồn nhiệt;
- Có phương tiện phòng cháy, chữa cháy phù hợp với khả năng, điều kiện thực tế để sẵn sàng chữa cháy, thoát nạn;
- Bố trí, duy trì lối thoát nạn, lối ra khẩn cấp hoặc lối đi bảo đảm việc thoát nạn.
Riêng đối với nhà ở tại thành phố trực thuộc trung ương thuộc khu vực không bảo đảm hạ tầng giao thông hoặc nguồn nước phục vụ chữa cháy theo quy định của pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động phòng cháy, chữa cháy thì phải trang bị bình chữa cháy, thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy.
2.2. Điều kiện an toàn về phòng cháy đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh
Theo quy định tại Điều 21 Luật PCCC và CNCH, nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh phải đảm bảo các điều kiện an toàn về phòng cháy sau đây:
- Bảo đảm các điều kiện như đối với nhà ở quy định tại Điều 20 Luật PCCC và CNCH;
- Có biển cấm, biển báo, biển chỉ dẫn theo quy định;
- Khu vực sản xuất, kinh doanh hàng hóa có nguy cơ cháy, nổ phải có giải pháp ngăn cách hoặc ngăn cháy với khu vực để ở.
Ngoài ra, bổ sung quy định điều kiện an toàn phòng cháy đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ ngoài việc phải bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy chung đối với nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh còn phải bảo đảm các điều kiện như:
- Không bố trí chỗ ngủ trong khu vực sản xuất, kinh doanh;
- Có phương tiện báo cháy, giải pháp thông gió, thiết bị phát hiện sự cố rò rỉ chất khí nguy hiểm về cháy, nổ phù hợp với công năng, đặc điểm của nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ;
- Khu vực sản xuất, kinh doanh hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ phải được ngăn cháy với lối thoát nạn của khu vực để ở.
2.3. Trách nhiệm của chủ hộ gia đình
Theo quy định tại khoản 6 Điều 8 Luật PCCC và CNCH, chủ hộ gia đình trực tiếp sử dụng nhà ở mà không phải là người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm sau đây:
- Thực hiện quy định về phòng cháy đối với nhà ở, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh tại Điều 20 và Điều 21 của Luật PCCC và CNCH;
- Tuyên truyền, đôn đốc, nhắc nhở thành viên khác trong gia đình thực hiện pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ;
- Thường xuyên tự kiểm tra, phát hiện và khắc phục kịp thời nguy cơ gây cháy, nổ, tai nạn, sự cố;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật
3. Đối với phương tiện giao thông:
3.1. Các loại phương tiện giao thông
Theo quy định tại khoản 10 Điều 2 Luật PCCC và CNCH: Phương tiện giao thông là phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, phương tiện giao thông đường sắt, phương tiện thủy nội địa, tàu biển vận tải hành khách, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ; trường hợp là phương tiện giao thông cơ giới đường bộ vận tải hành khách thì phải trên 08 chỗ (không kể chỗ của người lái xe).
3.2. Điều kiện phòng cháy đối với phương tiện giao thông
Theo quy định tại Điều 22 Luật PCCC và CNCH, phương tiện giao thông khi tham gia giao thông phải đảm bảo các điều kiện an toàn về phòng cháy sau:
- Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ vận tải hành khách, hàng hoá nguy hiểm về cháy, nổ phải có: biển cấm, biển báo, biển chỉ dẫn theo quy định; giải pháp ngăn cháy, chống cháy lan; giải pháp bảo đảm an toàn phòng cháy cho hệ thống cung cấp năng lượng, nhiên liệu và động cơ; hệ thống, thiết bị phát hiện sự cố rò rỉ chất khí, chất lỏng nguy hiểm về cháy, nổ; phương tiện, hệ thống
Đối với phương tiện giao thông đường sắt, phương tiện thủy nội địa, tàu biển vận tải hành khách, hàng hóa nguy hiểm về cháy, nổ ngoài bảo đảm các điều kiện nêu trên phải bảo đảm điều kiện an toàn về phòng cháy theo quy định của pháp luật về đường sắt, pháp luật về giao thông đường thủy nội địa, pháp luật về hàng hải; phương tiện giao thông thuộc diện thẩm định thiết kế về PCCC phải có văn bản thẩm định thiết kế về PCCC, văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về PCCC của cơ quan quản lý chuyên ngành và có phương án CC, CNCH.
3.3. Trách nhiệm của chủ phương tiện giao thông
Theo quy định tại khoản 4 Điều 8 Luật PCCC và CNCH quy định cụ thể trách nhiệm của chủ phương tiện giao thông trong công tác PCCC và CNCH (các văn bản quy phạm pháp luật trước đây chưa quy định nội dung này). Theo đó, chủ phương tiện giao thông có các trách nhiệm sau:
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ cho các đối tượng thuộc phạm vi quản lý;
- Ban hành nội quy phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ;
- Tổ chức thực hiện, kiểm tra, đôn đốc, giám sát cá nhân thuộc phạm vi quản lý về việc thực hiện quy định, nội quy, biện pháp, yêu cầu và duy trì điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ;
- Trang bị, duy trì tính năng sử dụng của phương tiện phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; tổ chức chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ; khắc phục hậu quả do cháy, tai nạn, sự cố gây ra;
- Xây dựng, tổ chức thực tập phương án chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật;
- Thực hiện nhiệm vụ khác về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định của pháp luật.
4. Đối với rừng
4.1. Điều kiện phòng cháy rừng
Được quy định cụ thể tại Điều 47 Nghị định số 156/2018/NĐ-CP quy định Điều kiện an toàn về phòng cháy đối với khu rừng.
4.2 Trách nhiệm của chủ rừng, người hoạt động trong rừng, ven rừng
Được quy định cụ thể tại Điều 53 Nghị định số 156/2018/NĐ-CP; trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức có hoạt động ở trong rừng, ven rừng được quy định cụ thể tại Điều 54 Nghị định số 156/2018/NĐ-CP; trách nhiệm của hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư sinh sống, hoạt động ở trong rừng, ven rừng được quy định cụ thể tại Điều 55 Nghị định số 156/2018/NĐ-CP.
III. CƠ QUAN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ PCCC VÀ CNCH
1. Bộ Công an
Theo quy định tại Điều 40 Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Bộ Công an có trách nhiệm trong công tác quản lý nhà nước về PCCC và CNCH cụ thể như sau:
- Đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành và tổ chức thực hiện chiến lược, chính sách, đề án, dự án, quy hoạch, kế hoạch về PCCC, CNCH trên phạm vi toàn quốc.
- Đề xuất cấp có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về PCCC, CNCH.
- Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ công tác PCCC, CNCH của lực lượng Công an nhân dân.
- Hướng dẫn, chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC, CNCH, xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC, CNCH.
- Tổ chức xây dựng chương trình, tài liệu về huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC, CNCH; phân cấp, chỉ đạo, hướng dẫn việc huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC, CNCH.
- Thực hiện công tác quản lý về PCCC đối với cơ sở thuộc Phụ lục II kèm theo Nghị định này; phân cấp cơ quan, đơn vị Công an có thẩm quyền thực hiện quản lý, kiểm tra, thanh tra về PCCC; giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến lĩnh vực PCCC, CNCH trong phạm vi thẩm quyền.
- Phân cấp cơ quan, đơn vị Công an thực hiện thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC; tổ chức kiểm tra việc thực hiện quy định về thẩm định thiết kế, nghiệm thu về PCCC và quy định việc thực hiện các nội dung này trong lực lượng Công an nhân dân.
- Thực hiện chỉ định và quản lý hoạt động của tổ chức đánh giá sự phù hợp theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; phân cấp cơ quan, đơn vị Công an có thẩm quyền cấp giấy phép lưu thông đối với phương tiện PCCC, CNCH.
- Thực hiện công tác điều tra, xử lý vụ cháy và xử lý vi phạm quy định của pháp luật về PCCC, CNCH.
- Quy định việc tiếp nhận, xử lý thông tin báo cháy, báo tình huống CNCH, chỉ huy CC, CNCH, tổ chức trực sẵn sàng CC, CNCH và triển khai hoạt động CC, CNCH; phân cấp cơ quan, đơn vị Công an xây dựng, phê duyệt, thực tập phương án CC, CNCH, phương án CNCH.
- Xây dựng và tổ chức thực hiện dự án đầu tư cơ sở hạ tầng, doanh trại, trụ sở làm việc, trang bị phương tiện PCCC, CNCH cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH; ban hành và tổ chức thực hiện các quy định về định mức, tiêu chuẩn trang bị, quản lý, bảo quản, bảo dưỡng và sử dụng phương tiện PCCC, CNCH.
- Xây dựng lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH; tổ chức đào tạo cán bộ chuyên môn về PCCC, CNCH.
- Tổ chức việc nghiên cứu, phổ biến và ứng dụng khoa học và công nghệ hiện đại trong lĩnh vực PCCC, CNCH.
- Thực hiện thống kê nhà nước về PCCC, CNCH; tổ chức sơ kết, tổng kết công tác PCCC, CNCH.
- Tổ chức hệ thống thông tin quản lý, chỉ huy điều hành hoạt động PCCC, CNCH; xây dựng, quản lý, khai thác, vận hành hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy.
- Trình Chính phủ về việc tham gia các tổ chức quốc tế, ký kết hoặc tham gia các điều ước quốc tế về hoạt động PCCC, CNCH; thực hiện các hoạt động quốc tế liên quan đến hoạt động PCCC, CNCH theo thẩm quyền.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.
2. Các Bộ, ngành
Theo quy định tại Điều 41 Nghị định 105/2025/NĐ-CP trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ trong nhiệm vụ, quyền hạn, lĩnh vực quản lý của mình có trách nhiệm trong công tác quản lý nhà nước về PCCC và CNCH như sau:
2.1. Các Bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, lĩnh vực quản lý của mình có trách nhiệm
- Ban hành, trình cấp có thẩm quyền ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về PCCC và CNCH theo thẩm quyền;
- Chỉ đạo tổ chức quản lý, hướng dẫn về công tác PCCC, CNCH;
- Bố trí kinh phí cho hoạt động PCCC, CNCH, trang bị phương tiện PCCC, CNCH;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật.
2.2. Nhiệm vụ cụ thể của từng bộ, ngành trong công tác quản lý nhà nước về PCCC, cụ thể như sau:
a) Bộ Quốc phòng:
- Thực hiện quản lý nhà nước về PCCC, CNCH đối với cơ sở, công trình, khu quân sự, phương tiện giao thông thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng phục vụ mục đích quân sự, quốc phòng và công trình quốc phòng sử dụng lưỡng dụng theo quy định của pháp luật về quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; trường hợp xét thấy cần thiết, Bộ Quốc phòng đề nghị Bộ Công an hướng dẫn áp dụng các quy định trong nước hoặc quốc tế về bảo đảm an toàn PCCC, CNCH đối với dự án, công trình quân sự, quốc phòng;
- Chỉ đạo các cơ quan, đơn vị chức năng thuộc phạm vi quản lý chủ trì, phối hợp với cơ quan Công an và cơ quan có liên quan xây dựng, thực tập phương án CC, CNCH và tổ chức CC, CNCH đối với công trình quốc phòng sử dụng lưỡng dụng.
b) Bộ Xây dựng:
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Công an quy định về giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC cho các cơ sở, công trình không bảo đảm yêu cầu về PCCC và không có khả năng khắc phục theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại thời điểm đưa vào hoạt động đến trước ngày Luật PCCC và CNCH có hiệu lực thi hành thuộc thẩm quyền quản lý;
- Hướng dẫn, chỉ đạo, tổ chức thực hiện thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC thuộc lĩnh vực quản lý quy định tại Điều 17 và Điều 18 của Luật PCCC và CNCH;
- Rà soát, điều chỉnh quy hoạch đô thị và nông thôn, các quy hoạch thuộc phạm vi quản lý gắn với quy hoạch hạ tầng về PCCC bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn;
- Phân cấp cơ quan, đơn vị có thẩm quyền cấp giấy phép lưu thông đối với vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy;
- Kiểm tra cơ quan chuyên môn về xây dựng trong việc tổ chức thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC cùng với kiểm tra việc tổ chức thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, kiểm tra công tác nghiệm thu dự án, công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng;
- Quy định việc phân cấp quản lý, kiểm tra về PCCC đối với cơ sở thuộc Phụ lục II kèm theo Nghị định này, phương tiện giao thông do cơ quan chuyên môn trực thuộc thực hiện.
c) Bộ Giáo dục và Đào tạo:
- Phối hợp với Bộ Công an xây dựng nội dung kiến thức, kỹ năng về PCCC, CNCH cho học sinh, sinh viên trong các cơ sở giáo dục, giáo dục nghề nghiệp;
- Hướng dẫn, chỉ đạo các cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện việc tích hợp, lồng ghép kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH vào chương trình giảng dạy. Chủ trì ban hành văn bản quy định các điều kiện bảo đảm việc giảng dạy, trang bị kiến thức, thực hành các kỹ năng về PCCC, CNCH trong cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp phù hợp với từng cấp học, ngành học.
d) Bộ tài chính:
- Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành trung ương, cơ quan ngang bộ trình cấp có thẩm quyền bố trí dự toán chi hằng năm để thực hiện nhiệm vụ PCCC, CNCH theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước; tổng hợp việc phân bổ nguồn lực trong kế hoạch đầu tư phát triển 5 năm, kế hoạch tài chính – ngân sách nhà nước 3 năm, dự toán ngân sách nhà nước hằng năm cho hoạt động PCCC, CNCH của các bộ, ngành, địa phương;
- Thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn các chương trình, dự án thuộc chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia, chương trình đầu tư công do Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư, chương trình, dự án đầu tư công do Thủ tướng Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư để đầu tư xây dựng cơ sở, sản xuất, mua sắm trang thiết bị phục vụ hoạt động PCCC, CNCH theo quy định của Luật Đầu tư công; tổng hợp trình cấp có thẩm quyền phê duyệt thực hiện.
đ) Bộ Ngoại giao:
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Công an trong công tác PCCC, CNCH trụ sở cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự, cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế và nhà ở của thành viên các cơ quan này; đăng tải thông tin về những tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ huy động để tham gia CC, CNCH;
- Thông báo cho Bộ Công an về trụ sở của cơ quan lãnh sự của những nước ký kết với Việt Nam hiệp định lãnh sự, trụ sở cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế thuộc hệ thống Liên hợp quốc, trụ sở cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế liên Chính phủ ngoài hệ thống Liên hợp quốc, các đoàn thể của tổ chức quốc tế mà lực lượng PCCC và CNCH của Việt Nam chỉ được phép vào để chữa cháy khi có yêu cầu hoặc có sự đồng ý của người đứng đầu hoặc người được ủy quyền của các cơ quan đó; thông báo cho Bộ Công an về nhà ở của viên chức lãnh sự không phải là công dân Việt Nam hoặc không phải là người thường trú tại Việt Nam mà trong hiệp định lãnh sự giữa Việt Nam và nước cử lãnh sự có quy định lực lượng PCCC và CNCH của Việt Nam chỉ được phép vào để chữa cháy khi có yêu cầu hoặc có sự đồng ý của những người đó.
e) Bộ Công Thương:
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Công an quy định về giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC cho các cơ sở, công trình không bảo đảm yêu cầu về PCCC và không có khả năng khắc phục theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại thời điểm đưa vào hoạt động đến trước ngày Luật PCCC và CNCH có hiệu lực thi hành thuộc thẩm quyền quản lý;
- Hướng dẫn, chỉ đạo, tổ chức thực hiện thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC thuộc lĩnh vực quản lý quy định tại Điều 17 và Điều 18 của Luật PCCC và CNCH;
- Chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị bán lẻ điện tư vấn việc lắp đặt, sử dụng đối với hệ thống, thiết bị điện để bảo đảm an toàn về phòng cháy khi đấu nối điện sinh hoạt;
- Chỉ đạo thực hiện tuyên truyền, hướng dẫn, kiểm tra về bảo đảm an toàn sử dụng điện trong sinh hoạt, sản xuất và thực hiện các nhiệm vụ khác về an toàn sử dụng điện theo quy định của pháp luật về điện lực;
- Kiểm tra cơ quan chuyên môn trực thuộc trong việc tổ chức thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC cùng với kiểm tra việc tổ chức thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, kiểm tra công tác nghiệm thu dự án, công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng; quy định việc phân cấp quản lý, kiểm tra về PCCC đối với cơ sở do cơ quan chuyên môn trực thuộc thực hiện.
g) Bộ Nông nghiệp và Môi trường:
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Công an quy định về giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn PCCC cho các cơ sở, công trình không bảo đảm yêu cầu về PCCC và không có khả năng khắc phục theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại thời điểm đưa vào hoạt động đến trước ngày Luật PCCC và CNCH có hiệu lực thi hành thuộc thẩm quyền quản lý sau khi thống nhất với Bộ Xây dựng;
- Hướng dẫn, chỉ đạo, tổ chức thực hiện thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC thuộc lĩnh vực quản lý quy định tại Điều 17 và Điều 18 của Luật PCCC và CNCH;
- Kiểm tra cơ quan chuyên môn trực thuộc trong việc tổ chức thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC cùng với kiểm tra việc tổ chức thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, kiểm tra công tác nghiệm thu dự án, công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng; quy định việc phân cấp quản lý, kiểm tra về PCCC đối với cơ sở do cơ quan chuyên môn trực thuộc thực hiện.
h) Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan hướng dẫn, chỉ đạo cơ quan thông tin, truyền thông tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật, kỹ năng về PCCC, CNCH trên các phương tiện thông tin đại chúng.
i) Bộ Khoa học và Công nghệ: thực hiện giao nhiệm vụ hoặc đặt hàng cho các nhà mạng viễn thông định kỳ tổ chức gửi tin nhắn cho các thuê bao di động để khuyến cáo, cảnh báo và hướng dẫn các kỹ năng phòng ngừa, xử lý các tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố theo quy định của pháp luật về đấu thầu, ngân sách nhà nước; chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia về PCCC, CNCH.
k) Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam: tăng cường thời lượng, ưu tiên bố trí khung giờ tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, thoát hiểm, thoát nạn, cảnh báo nguy cơ cháy; mở chuyên mục tuyên truyền thường xuyên về PCCC, CNCH vào các khung giờ khán giả dễ theo dõi.
3. Ủy ban nhân dân các cấp
3.1. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh
Theo quy định tại khoản 1 Điều 42 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thực hiện chức năng quản lý nhà nước về PCCC, CNCH ở địa phương và có nhiệm vụ cụ thể sau đây:
- Ban hành các quy định về PCCC, CNCH tại địa phương theo thẩm quyền quy định của pháp luật;
- Chỉ đạo, kiểm tra và tổ chức việc thực hiện các quy định của pháp luật về PCCC và CNCH tại địa phương; xử lý vi phạm quy định về PCCC, CNCH theo thẩm quyền;
- Hướng dẫn, chỉ đạo tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH; xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC, CNCH; chỉ đạo thành lập và duy trì điều kiện hoạt động của các trung tâm học tập cộng đồng về PCCC, CNCH lồng ghép với các trung tâm học tập cộng đồng; chỉ đạo việc tổ chức thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 27 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP;
- Đầu tư ngân sách cho hoạt động PCCC, CNCH; trang bị phương tiện PCCC, CNCH theo quy định của pháp luật;
- Bảo đảm điều kiện về thông tin báo cháy, báo tình huống cứu nạn, cứu hộ, đường giao thông, nguồn nước phục vụ chữa cháy;
- Bảo đảm kinh phí trang bị thiết bị truyền tin báo cháy kết nối với hệ thống Cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy đối với nhà ở tại thành phố trực thuộc trung ương thuộc khu vực không bảo đảm hạ tầng giao thông hoặc nguồn nước phục vụ chữa cháy theo quy định của pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động PCCC;
- Quy hoạch địa điểm, đề xuất cấp đất và xây dựng doanh trại cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH;
- Chỉ đạo việc xây dựng và thực tập phương án CC, CNCH, phương án CNCH cần huy động nhiều lực lượng, phương tiện tham gia;
- Chỉ đạo tổ chức CC, CNCH và khắc phục hậu quả vụ cháy;
- Kiểm tra cơ quan chuyên môn trực thuộc trong việc tổ chức thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC cùng với kiểm tra việc tổ chức thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở, kiểm tra công tác nghiệm thu dự án, công trình xây dựng theo quy định của pháp luật về xây dựng
3.2. Ủy ban nhân dân cấp xã
Theo quy định tại khoản 2 Điều 42 Nghị định số 105/2025/NĐ-CP, Uỷ ban nhân dân cấp xã trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về PCCC, CNCH ở địa phương và có nhiệm vụ cụ thể sau đây:
- Chỉ đạo, kiểm tra và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về PCCC và CNCH; quản lý, kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, cơ sở thuộc Phụ lục I, trừ cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ quy định tại Phụ lục II kèm theo Nghị định Nghị định số 105/2025/NĐ- CP; xử lý vi phạm quy định về PCCC, CNCH theo thẩm quyền;
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC và CNCH; xây dựng phong trào toàn dân tham gia PCCC, CNCH;
- Tổ chức quản lý Đội dân phòng;
- Đầu tư kinh phí cho hoạt động PCCC, CNCH; trang bị phương tiện PCCC, CNCH cho lực lượng dân phòng theo quy định của pháp luật;
- Tổ chức chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và khắc phục hậu quả vụ cháy.
4. Cơ quan quản lý về PCCC đối với địa bàn, cơ sở
4.1. Cơ quan Công an (Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh)
- Thực hiện các nhiệm vụ của lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH theo
quy định tại Điều 41 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
- Thực hiện thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đối với công trình, phương tiện giao thông (điểm d khoản 1 Điều 17, điểm c khoản 5 Điều 18 Luật PCCC và CNCH; Điều 9, Điều 10 Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Điều 9 Thông tư 36/2025/TT-BCA).
- Thực hiện quản lý, kiểm tra về PCCC đối với cơ sở thuộc Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP; ngoài ra thực hiện kiểm tra định kỳ, đột xuất đối với công trình xây dựng trong quá trình thi công thuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế, thẩm định thiết kế về PCCC, phương tiện thủy nội địa vận tải hành khách, tàu thủy lưu trú du lịch có sức chở người từ 50 người trở lên quy định tại mục 16 Phụ lục III kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP (điểm a khoản 1 Điều 13, Điều 40 Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Điều 10 Thông tư 36/2025/TT-BCA).
4.2. Cơ quan chuyên môn về xây dựng
- Thực hiện thẩm định thiết kế, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đối với công trình thuộc đối tượng phải thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng, thiết kế xây dựng triển khai sau thiết kế cơ sở tại cơ quan chuyên môn về xây dựng và thuộc Phụ lục III kèm theo Nghị định này phải được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định thiết kế về PCCC (điểm b khoản 1 Điều 17, điểm a khoản 5 Điều 18 Luật PCCC và CNCH; Điều 6 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).
- Thực hiện kiểm tra về PCCC đối với cơ sở thuộc Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP (điểm b khoản 2 Điều 13 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).
4.3. Cơ quan đăng kiểm
- Thực hiện thẩm định thiết kế về PCCC, kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đối với phương tiện giao thông thuộc Phụ lục III kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP (điểm c khoản 1 Điều 17, điểm b khoản 5 Điều 18 Luật PCCC và CNCH; Điều 7 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).
- Thực hiện kiểm tra về PCCC đối với phương tiện giao thông đường sắt, phương tiện thủy nội địa, tàu biển, phương tiện giao thông cơ giới đường bộ quy định tại khoản 10 Điều 2 Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (điểm d khoản 2 Điều 13 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).
4.4. UBND cấp xã
Thực hiện công tác quản lý, kiểm tra về PCCC đối với cơ sở thuộc Phụ lục I, trừ cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ quy định tại Phụ lục II kèm theo Nghị định số 105/2025/NĐ-CP. Ngoài ra, thực hiện kiểm tra đột xuất đối với nhà ở, nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh (điểm a khoản 2 Điều 42 Nghị định 105/2025/NĐ-CP).







