Lắp đặt hệ thống báo cháy thông minh không dây tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng

Vì sao đền, chùa, di tích là nhóm công trình rủi ro cháy cao?

Công trình tín ngưỡng – di tích hội tụ gần như đầy đủ các yếu tố làm tăng nguy cơ cháy, đồng thời lại là nhóm khó khắc phục nhất:

• Vật liệu dễ cháy chiếm tỷ trọng lớn: cột, kèo, hoành phi, câu đối, khám thờ, tượng đều bằng gỗ; nhiều cấu kiện phủ sơn ta, sơn son thếp vàng.
• Nguồn lửa trần thường trực: hương, nến, đèn dầu, hóa vàng mã — hoạt động liên tục và tăng đột biến vào mùa lễ hội.
• Hệ thống điện cải tạo nhiều lần: đèn chiếu sáng nghệ thuật, quạt, âm thanh, loa phát thanh đấu nối chồng lớp qua nhiều giai đoạn.
• Mật độ người cực lớn trong thời gian ngắn: lễ hội tập trung hàng vạn lượt khách trong vài ngày, gây khó khăn cho thoát nạn và tiếp cận chữa cháy.
• Giá trị không thể phục hồi: sắc phong, tượng cổ, bảo vật quốc gia — mất là mất vĩnh viễn, không có khái niệm “bồi thường tương đương”.

Thực tế đã có bài học đắt giá ngay tại Phú Thọ: vụ cháy chùa Phổ Quang (tháng 10/2024) thiêu rụi tòa Tam bảo, làm hư hại nghiêm trọng bàn thờ Phật bằng đá — hiện vật được công nhận là bảo vật quốc gia, cùng hàng chục pho tượng; thiệt hại vật chất được ước tính khoảng 25 tỷ đồng, nhưng giá trị di sản bị tổn thất thì không thể quy đổi.

Đền Hùng: bài toán PCCC của một quần thể di tích trên núi

Khu di tích lịch sử Đền Hùng là di tích quốc gia đặc biệt, gồm nhiều điểm thờ tự nằm phân tán theo triền núi Nghĩa Lĩnh — đền Hạ, đền Trung, đền Thượng, đền Giếng, lăng Hùng Vương… Đặc điểm này tạo ra ba khó khăn riêng cho công tác phòng cháy:

1. Khoảng cách lớn giữa các điểm thờ tự. Đi dây tín hiệu báo cháy giữa các đền theo phương án truyền thống đồng nghĩa với việc đào rãnh, chôn ống, kéo cáp xuyên qua khu vực cây xanh và nền di tích được bảo vệ.
2. Không được can thiệp vào kết cấu gốc. Mọi tác động khoan, đục, bắt vít vào cấu kiện gỗ, tường, mái ngói cổ đều phải hạn chế tối đa và phải xin ý kiến cơ quan quản lý di sản.
3. Không được gián đoạn hoạt động thờ tự và đón khách. Đền Hùng gần như mở cửa quanh năm; thi công phải nhanh, gọn, ít bụi và tiếng ồn.

Vì sao chọn hệ thống báo cháy thông minh không dây cho di tích?

Trả lời ngắn: vì báo cháy không dây là phương án duy nhất đạt được đồng thời hai mục tiêu vốn mâu thuẫn nhau ở công trình di tích — bảo vệ được công trình mà không làm biến dạng công trình.

Thiết bị báo cháy không dây FireSmart hoạt động trên dải tần được phép sử dụng tại Việt Nam và đã có hệ thống báo cháy không dây FireSmart triển khai cho nhiều loại hình công trình. Về thủ tục, xem thêm: thẩm duyệt hệ thống báo cháy không dây.

Triển khai tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng dịp Giỗ Tổ 2025

Nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa – Du lịch Đất Tổ năm 2025, FireSmart đã tài trợ lắp đặt hệ thống báo cháy thông minh không dây tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Đội kỹ thuật của công ty trực tiếp mang thiết bị, thang và dụng cụ lên các điểm thờ tự để khảo sát và lắp đặt.

Hệ thống được bàn giao trong một lễ trao tặng tổ chức với sự tham dự của đại diện lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH – Công an tỉnh Phú Thọ cùng Ban quản lý Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Thiết bị được lắp đặt trực tiếp tại các điểm thờ tự: nút ấn báo cháy gắn trên cột gỗ khu vực cửa đền, đầu báo cháy đặt trong không gian thờ tự, tủ trung tâm báo cháy không dây kèm bộ truyền tin đặt tại vị trí trực bảo vệ để cảnh báo tới điện thoại người quản lý.

Lễ trao tặng hệ thống báo cháy không dây FireSmart cho Khu di tích lịch sử Đền Hùng, với sự tham dự của đại diện Cảnh sát PCCC và CNCH – Công an tỉnh Phú Thọ.

Theo quan điểm của công ty, giá trị của chương trình không chỉ dừng ở phần thiết bị:

• Về an toàn: bổ sung khả năng phát hiện cháy sớm cho khu vực thờ tự — nơi tập trung nguồn lửa trần và vật liệu dễ cháy — trong đúng cao điểm lễ hội.
• Về tuyên truyền: hệ thống được lắp đặt ở nơi đón hàng vạn lượt đồng bào thập phương, góp phần nâng cao ý thức phòng ngừa và kỹ năng ứng phó khi có sự cố cháy nổ.

Tiếp nối tại Đền Mẫu Âu Cơ

Ngay sau chuyến công tác tại Đền Hùng, đoàn FireSmart tiếp tục lên đường tới Đền Mẫu Âu Cơ — di tích cách trung tâm tỉnh Phú Thọ khoảng 72 km về phía Tây Bắc. Tại đây, đoàn được Ban quản lý di tích đón tiếp và ủng hộ chủ trương trang bị báo cháy tự động cho khu di tích. Công ty đã hoàn thành việc lắp đặt và trao tặng hệ thống báo cháy thông minh không dây cho Đền Mẫu Âu Cơ — đưa thêm một di tích quốc gia vào diện được bảo vệ bằng báo cháy tự động.

Lễ trao tặng hệ thống báo cháy không dây FireSmart tại Khu di tích Đền Mẫu Âu Cơ (Phú Thọ).

Đây là hướng đi mà công ty theo đuổi: đưa giải pháp báo cháy phù hợp về mặt kỹ thuật và phù hợp về mặt bảo tồn đến các công trình tín ngưỡng — nhóm công trình lâu nay thường bị bỏ trống về trang bị báo cháy tự động vì lo ngại phá vỡ kiến trúc gốc.

Các công trình tín ngưỡng và dân sinh khác đã triển khai

Ngoài quần thể Đền Hùng và Đền Mẫu Âu Cơ, hệ thống báo cháy không dây FireSmart đã được lắp đặt tại Chùa Hà (Hà Nội) — ngôi chùa có mật độ khách hành hương rất lớn — cùng nhiều loại hình công trình dân sinh khác: nhà trọ, nhà cho thuê, nhà nghỉ, khách sạn tại Hà Nội và các tỉnh miền Bắc, Trung, Nam.

Đây đều là những công trình đã đưa vào sử dụng, không thể cải tạo lại hệ thống điện hay đục tường đi ống — đúng nhóm mà giải pháp báo cháy không dây phát huy hiệu quả nhất. Thực tế đã ghi nhận trường hợp cơ sở được trang bị hệ thống phát hiện sự cố kịp thời và xử lý ngay từ giai đoạn đầu.

Khung pháp lý PCCC áp dụng cho công trình di tích, tín ngưỡng

Từ ngày 01/7/2025, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 có hiệu lực, kéo theo hệ thống văn bản hướng dẫn mới. Các văn bản mà ban quản lý di tích, đình, đền, chùa cần nắm:

• TCVN 3890:2023 — quy định việc trang bị, bố trí phương tiện PCCC cho nhà và công trình, trong đó có yêu cầu về hệ thống báo cháy tự động.
• QCVN 10:2025/BCA — quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình.
• Thông tư 36/2025/TT-BCA — quy định chi tiết một số điều của Luật PCCC & CNCH.
• Nghị định 106/2025/NĐ-CP — xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực PCCC.

Ngoài trang bị ban đầu, di tích còn phải duy trì hệ thống ở trạng thái sẵn sàng: kiểm tra định kỳ, thay pin/ắc quy, vệ sinh đầu báo, thử tín hiệu. Đây là nội dung của dịch vụ vận hành – bảo trì hệ thống PCCC.

Câu hỏi thường gặp

Đền Hùng đã được lắp hệ thống báo cháy chưa?

Có. Nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương và Tuần Văn hóa – Du lịch Đất Tổ năm 2025, FireSmart đã tài trợ lắp đặt hệ thống báo cháy thông minh không dây tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng.

Lắp báo cháy cho đình, đền, chùa có phải khoan đục vào kết cấu gỗ không?

Với hệ thống báo cháy không dây thì gần như không. Đầu báo được gắn bằng đế nhỏ, không cần đi ống, đi máng cáp; có thể tháo lắp lại mà không để lại tác động đáng kể lên cấu kiện gốc.

Vì sao di tích nên dùng báo cháy không dây thay vì có dây?

Vì các điểm thờ tự thường nằm phân tán, kết cấu là gỗ và không được phép can thiệp. Báo cháy không dây truyền tín hiệu vô tuyến nên không phải kéo cáp giữa các hạng mục, thi công nhanh, không gián đoạn hoạt động thờ tự và không làm biến dạng kiến trúc gốc.

Chi phí lắp báo cháy không dây cho một ngôi đền khoảng bao nhiêu?

Chi phí phụ thuộc số điểm thờ tự, diện tích và số lượng đầu báo cần trang bị theo TCVN 3890:2023. Ban quản lý di tích có thể liên hệ 0983 299 529 (quản lý dự án) để được khảo sát và báo giá.

Văn bản & bài viết liên quan

• Dự án tiêu biểu — các công trình đã triển khai
• Báo cháy cho công trình văn hóa, tôn giáo, di tích
• Báo cháy không dây — giải pháp an toàn cho mọi công trình
• Thiết bị báo cháy không dây FireSmart
• Xu hướng smart building tích hợp hệ thống PCCC thông minh