ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ CẢNH BÁO CHÁY SỚM TẠI VIỆT NAM ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP 4.0

I. Giới thiệu chung về cách mạng công nghiệp lần 4

Kính thưa quý vị đại biểu

Tôi xin gửi lời cảm ơn ban tổ chức đã dành cho Công ty nghiên cứu và phát triển công nghệ firesmart 15 phút để trình bày về nội dung ứng dụng công nghệ cảnh báo cháy sớm tại Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp 4.0

FireSmart là công ty mới được thành lập với sự tham gia của một số nhà khoa học hiện đang giảng dạy tại trường đại học Bách Khoa và đại học công nghiệp Hà Nội.

Lĩnh vực hoạt động của công ty tập trung vào nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới để sản xuất ra các thiết bị cảnh báo cháy sớm có khả năng kết nối cao.

Chúng tôi đặt ra những nhiệm vụ như sau:

1. Kết nối hạ tầng PCCC vào hệ thống internet vạn vật.

Hiện nay hầu hết các tòa nhà cao tầng đều đã được lắp đặt hệ thống báo cháy và chữa cháy theo tiêu chuẩn Việt Nam.  Tuy nhiên đây là những hệ thống độc lập của từng tòa nhà, do nhiều hãng trên thế giới sản xuất, thời gian lắp đặt khác nhau dẫn đến khả năng kết nối với nhau rất khó khăn phức tạp.

FireSmart đã nghiên cứu và sản xuất thiết bị giúp kết nối tất cả các loại tủ trung tâm báo cháy khác nhau lại thành một mạng lưới.  Thiết bị tự động này đủ nhỏ gọn để tích hợp vào các tủ báo cháy hiện hữu trong các công trình, không phân biệt model, xuất xứ, hãng sản xuất.  Thiết bị này sẽ giúp kết nối toàn bộ thông tin từ hệ thống báo cháy tự động với internet, với điện thoại của những người liên quan như cơ quan cảnh sát PCCC, đội chữa cháy cơ sở, và những cư dân sống và làm việc trong tòa nhà.

Để kết nối 10.000 tòa nhà cao tầng trong thành phố lại thành một mạng lưới chúng tôi chỉ cần 30 ngày làm việc và chi phí rất thấp.

cảnh báo cháy sớm công nghệ 4.0

2. Kết nối dân cư với hệ thống thông tin an toàn PCCC

Hiện nay khả năng tiếp cận của dân cư tới hệ thống thông tin an toàn PCCC là rất thấp.

Báo cáo của Cảnh sát Phòng cháy Chữa cháy (PCCC) TP.HCM, cho biết, hiện thành phố có tất cả 57.241 nhà ở hộ gia đình (không bao gồm các căn hộ chung cư, nhà ở các khu đô thị, khu dân cư mới chưa thành lập các tổ dân phố) và 39.895 nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh có nguy hiểm về cháy, nổ.

Thống kê của Cảnh sát PCCC TP.HCM cho biết, từ năm 2015 đến 2017, thành phố xảy ra 1.173 vụ cháy nhà ở riêng lẻ. Trong đó, nhà ở hộ gia đình: 578 vụ; hộ kinh doanh: 595 vụ và làm chết 24 người.

Hầu hết các vụ cháy gây hậu quả nghiêm trọng là do phát hiện và cảnh báo cháy quá muộn.  Chúng tôi đã kết hợp với MOBIFONE thiết kế và sản xuất thiết bị báo cháy và cảnh báo cháy sớm.

Thiết bị này có chức năng dò khói, dò nhiệt, phát hiện lửa và khí độc sinh ra từ đám cháy.  Ngay khi phát hiện những tín hiệu ban đầu này nó sẽ gửi tin nhắn và gọi điện đến chủ nhà, nhà hàng xóm, tổ trưởng dân phố, cảnh sát khu vực và lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp.

Thiết bị rất nhỏ gọn, dễ dàng tự lắp đặt và chi phí rất phù hợp với các hộ kinh doanh cá thể, căn hộ chung cư, các cơ sở vừa kinh doanh vừa để ở.

tại Nhật Bản, khoảng những năm 2006 trở về trước, tỷ lệ cháy tại nhà dân chiếm tỷ lệ rất cao. Nhưng kể từ khi Chính phủ ban hành quy định các nhà dân phải trang bị tối thiểu đầu báo cháy tự động (độc lập) thì tỷ lệ cháy và thiệt hại do cháy xảy ra giảm trên 30%. Điều đó chứng tỏ hiệu quả rất lớn khi mà các nhà dân đc trang bị hệ thống báo cháy tự động.

Trong khi đó, tại Việt Nam hiện nay có khoảng 20 triệu hộ gia đình, có khoảng gần 30% nhà dân vừa sử dụng để ở vừa kinh doanh, nguy cơ cháy nổ rất lớn. Vừa qua đã xảy ra nhiều vụ cháy tại các cơ sở này. Do vậy nếu trang bị hệ thống báo cháy không dây lại có sử dụng sim điện thoại thì tôi cho rằng tỷ lệ số vụ cháy và thiệt hại do cháy gây ra sẽ giảm thiểu đáng kể

3. Xây dựng cơ sở dữ liệu về an toàn phòng cháy chữa cháy.

FireSmart mong muốn được cơ quan cảnh sát PCCC hỗ trợ và phối hợp để số hóa toàn bộ cơ sở dữ liệu tại các khu vực tập trung đông dân cư, nguy cơ cháy nổ cao.  Chúng tôi có thể số hóa toàn bộ các bản thiết kế hệ thống PCCC trong các cơ sở đó, cùng với bản vẽ kiến trúc, bản vẽ kết cấu và phương án phòng cháy chữa cháy tại cơ sở.

Sẽ rất tuyệt vời nếu quý vị chúng ta trong hội thảo này có thể nhanh chóng biết được nếu ngay bây giờ xảy ra hỏa hoạn chúng ta cần thoát nạn như thế nào, có thể hỗ trợ được những gì cho việc cứu người, cứu tài sản.

Hoặc khi xe chữa cháy di chuyển từ quận 1 sang quận 7 để tang cường, người lái xe biết được dọc tuyến đường anh ta đang di chuyển có bao nhiêu bể nước, trong bể hiện tại còn bao nhiêu khối nước có thể sử dụng.

Chúng tôi đã xây dựng phần mềm FireSmart 2000, ngoài những tính năng trên còn rất nhiều tính năng khác phục vụ cho một thành phố thông minh – an toàn về PCCC mà trong khuôn khổ thời gian ngắn hôm nay không trình bày hết.  Kính mời quý vị tham quan gian hàng H12 để biết thêm chi tiết.

4. Trí tuệ nhân tạo

Với các thiết bị PCCC được số hóa như vừa trình bày, cộng với hệ thống cơ sở dữ liệu, các con số thống kê nếu được cơ quan quản lý nhà nước về PCCC hỗ trợ cung cấp, chúng tôi đang phát triển một hệ thống trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực PCCC.

Hệ thống này sẽ giúp phân tích, đưa ra các nhận định, đánh giá và cảnh báo về an toàn phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn mà tôi xin phép được trình bày trong một cơ hội khác.

II. Nguyện vọng của FireSmart.

Là một trong những doanh nghiệp đang xung phong đi trên tuyến đầu của cuộc cách mạng 4.0 trong lĩnh vực PCCC tại Việt Nam, chúng tôi có một nguyện vọng chưa được giải đáp (hay nói đúng hơn là chưa biết tìm hiểu ở đâu).

Đó là, tại khoản 2 điều 56 – Luật PCCC ghi:

Điều 56. Khuyến khích đầu tư cho hoạt động phòng cháy và chữa cháy

  1. Nhà nước khuyến khích cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài và tổ chức quốc tế đầu tư, tài trợ cho hoạt động phòng cháy và chữa cháy.
  2. Nhà nước có chính sách ưu đãi về thuế đối với việc sản xuất, lắp ráp, xuất khẩu phương tiện phòng cháy và chữa cháy.

Chúng tôi đã tìm hiểu nhưng chưa được giải đáp cụ thể chính sách ưu đãi này gồm những gì và như thế nào.

Rất mong các cơ quan chức năng quan tâm, giải đáp và hỗ trợ để những doanh nghiệp như chúng tôi được tiếp thêm sức mạnh, góp phần xây dựng đất nước và chuẩn bị sẵn sàng cho cuộc cách mạng 4.0.

Tôi xin kết thúc bài thuyết trình này tại đây, quý vị quan tâm có thể tìm thấy thông tin về chúng tôi trên trang web firesmart.vn hoặc tại gian hàng số H12.

Kính chúc quý vị sức khỏe và hạnh phúc

Chúc cho hội thảo của chúng ta thành công tốt đẹp

Xin cảm ơn.

III. Internet vạn vật: kết nối các thành phần riêng lẻ thành một hệ thống trao đổi dữ liệu với nhau.

  • Dữ liệu lớn: trên cơ sở internet vạn vật, một tập hợp dữ liệu rất lớn được thu thập tập trung về trung tâm dữ liệu. Phân tích được dữ liệu này để đưa ra các phán đoán thông qua đặc trưng của dữ liệu gọi là phân tích dữ liệu lớn.
  • Học máy và trí tuệ nhân tạo: dựa vào kiến thức chuyên gia và các công cụ toán học, khi nhận được một dữ liệu sẽ đưa ra phán đoán xem dữ liệu này thể hiện sự kiện gì hoặc có thể dự báo sự kiện sẽ xảy ra là sự kiện gì.

1. Thực trạng về thiết bị phòng cháy chữa cháy tại Việt Nam

Hiện nay, đa số các công trình tại Việt Nam đều sử dụng các sản phẩm, thiết bị PCCC nhập khẩu từ nước ngoài.

  • Ưu điểm: các thiết bị này đã được nghiên cứu, sản xuất qua nhiều version nên thường đạt độ ổn định tương đối tốt.
  • Nhược điểm: do không nắm được thiết kế của nhà sản xuất, khi hệ thống gặp vấn đề sẽ khó khăn trong việc bảo trì, sửa chữa.
  • Các sản phẩm PCCC “Made in Vietnam” hiện nay hầu như chưa có sản phẩm hoàn thiện trên thị trường.

2. Cơ hội cho PCCC Việt Nam trong CMCN 4.0

  • Khái niệm Công nghiệp 4.0 (Cách mạng công nghiệp lần 4) được đề cập lần đầu tại CHLB Đức vào năm 2011. Theo nhiều chuyên gia trong và ngoài nước, cách mạng công nghiệp lần 4 là cơ hội lớn cho các nước đang phát triển (trong đó có Việt Nam) để bắt kịp và vượt các nước có nền công nghiệp phát triển ở thời điểm hiện tại.
  • Phát biểu của ông Nguyễn Mạnh Hùng (hiện đang là quyền bộ trưởng bộ thông tin và truyền thông) tại hội nghị về công nghiệp 4.0 tổ chức tại Đại học công nghiệp Hà Nội vào tháng 2/2018, “Đi sau, nhưng làm khác người đi trước, các công cụ 4.0 chủ yếu hỗ trợ cho sự làm khác, làm ngược, bằng cách này chúng ta sẽ đi trước một cách vượt trội các nước đi trước chúng ta. 4.0 đi liền với từ Distructive, tức là phá huỷ, đột phá. Gọi là sự sáng tạo mang tính phá huỷ. Người có quá nhiều quá khứ hoành tráng, có quá nhiều hạ tầng 1.0, 2.0, 3.0 sẽ không có đủ can đảm phá huỷ, chỉ có những ai đang không có gì hay có rất ít thứ trong tay. Chúng ta đang có mọi thứ để thắng vì chúng ta không có gì trong tay, không có gì để mất.”
  • Việt Nam được đánh giá là nước có hạ tầng mạng tương đối tốt, tỷ lệ người sử dụng internet cao. Đây là tiền đề tốt để Việt Nam phát triển các hệ thống tiếp cận công nghiệp 4.0.
  • Với các lý do trên, có thể thấy rằng chúng ta, PCCC Việt Nam, đang có mọi thứ để thành công trong công nghiệp 4.0: Việt Nam có sẵn hạ tầng công nghệ thông tin khá mạnh, đặc biệt là chúng ta chưa có sản phẩm thương mại hoàn thiện. Vì vậy, chúng ta có thể bắt tay nghiên cứu, phát triển các hệ thống có tính năng khác biệt, vượt trội các sản phẩm nhập khẩu hiện có.

IV. Sản phẩm PCCC “Made in Vietnam” của FireSmart thích ứng với Công nghiệp 4.0

  • Các sản phẩm, thiết bị PCCC đã và đang được phát triển bởi FireSmart thực sự tiếp cận với công nghiệp 4.0. Điều đó thể hiện rõ trong định hướng nghiên cứu, phát triển sản phẩm của chúng tôi.
    • Thứ nhất: mọi sản phẩm đều phải hướng tới khả năng kết nối nội bộ với nhau và với thế giới bên ngoài (IoT) dựa trên nền tảng công nghệ thông tin và viễn thông hiện có của Việt Nam.
    • Thứ hai: Xây dựng hệ thống thu thập, giám sát và xử lý dữ liệu lớn.
    • Thứ ba: Ứng dụng kỹ thuật học máy và trí tuệ nhân tạo trong xử lý dữ liệu, giúp phát hiện các nguy cơ cháy nổ trước khi sự cố thực sự xảy ra.
  • Là doanh nghiệp còn non trẻ, tuy nhiên hưởng ứng chính sách của chính phủ về phát triển sản phẩm, hệ thống theo công nghiệp 4.0, bước đầu FireSmart đã nghiên cứu và phát triển thành công các sản phẩm PCCC “Made in Vietnam” sau:
    • Hệ thống báo cháy không dây liên động (có khả năng kết nối qua điện thoại với người dùng): hệ thống gồm các đầu báo có khả năng kết nối không dây với nhau qua tín hiệu radio. Khi một đầu báo phát tín hiệu cảnh báo cháy (khói, nhiệt, khí gas,…) thì toàn bộ các đầu báo trong cùng hệ thống sẽ phát tín hiệu cảnh báo. Điều này giúp tăng cơ hội để nhiều người dùng phát hiện tín hiệu cảnh báo. Khoảng cách giữa các đầu báo trong tòa nhà cao tầng có thể lên đến khoảng 15-50 m (tùy theo kết cấu tòa nhà). Theo nhận định của chúng tôi, hệ thống này khi triển khai thực sự tăng cường hiệu quả của quá trình cảnh báo cháy sớm. Hệ thống có chức năng nhắn tin, gọi điện cho người dùng khi phát hiện tín hiệu cảnh báo từ bất kỳ đầu báo nào trong hệ thống, giúp người dùng biết được thông tin cảnh báo cháy kể cả khi không ở trong ngôi nhà của mình. Điểm khác biệt (ưu điểm) của hệ thống này với các hệ thống tương tự hiện có trên thị trường: a) Các hệ thống lắp đặt gần nhau sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động của nhau (có tính độc lập với nhau); b) Hệ thống có thể hoạt động liên động, kết hợp với kết nối điện thoại, đây là điểm mà các hệ thống PCCC nhập khẩu hiện nay chưa thực hiện; c) Giá thành và chi phí bảo trì rẻ hơn các thiết bị nhập khẩu. Hệ thống này thực sự phù hợp với các hộ kinh doanh, hộ gia đình, siêu thị vừa và nhỏ.
Tủ trung tâm báo cháy không dây FireSmart

Tủ trung tâm báo cháy không dây FireSmart

  • Hệ thống báo cháy địa chỉ không dây: hệ thống sử dụng công nghệ truyền thông không dây LoRa (Long Range Wireless Data Communication, công bố năm 2012) đảm bảo khoảng cách và độ tin cậy truyền dẫn. Hệ thống gồm tủ trung tâm không dây kết nối với các đầu báo và các thiết bị cảnh báo như còi, đèn, nút nhấn. Hệ thống báo cháy không dây địa chỉ do FireSmart phát triển có thể kết nối với 32 thiết bị khác nhau (có khả năng mở rộng tới 96 thiết bị). Khoảng cách truyền trong nhà có thể lên đến 15-50 m (tùy theo kết cấu tòa nhà) đảm bảo độ tin cậy trong quá trình hoạt động. Ngoài chức năng cảnh báo cháy, hệ thống có khả năng cảnh báo các lỗi liên quan đến nguồn, pin, mất kết nối tại tủ trung tâm.
  • Hệ thống báo cháy thông thường có dây: Đây là hệ thống hiện đang được lắp đặt rất phổ biến tại Việt Nam do chi phí thấp, độ ổn định cao. Hệ thống bao gồm tủ trung tâm điều khiển (2-4-6-8 kênh và có khả năng mở rộng đến 32 kênh). Mỗi kênh có thể lắp đặt tối đa 32 thiết bị và tại một thời điểm có ít nhất 5 đầu báo/kênh có thể hoạt động ở chế độ báo cháy. Tủ trung tâm cũng tích hợp các tính năng như thiết lập chế độ báo động, cài đặt thông số cho kênh báo cháy. Tủ trung tâm còn có option mở rộng cho phép kết nối với người dùng qua điện thoại. Các chức năng báo cháy, báo lỗi đã được tích hợp đầy đủ. Cùng với tủ trung tâm, FireSmart cũng đã phát triển các đầu báo khói, nhiệt cố định, nhiệt gia tăng, nút nhấn, chuông, đèn tạo thành một hệ thống báo cháy hoàn thiện.
Hộp tổ hợp cảnh báo cháy sớm không dây

Hộp tổ hợp cảnh báo cháy sớm không dây

  • Các sản phẩm đang được nghiên cứu, phát triển tại FireSmart:
    • Chúng tôi đang hướng tới một hệ sinh thái PCCC hoàn thiện phục vụ hoạt động PCCC tới cấp tỉnh/thành phố một cách đồng bộ. (Chỗ này theo các anh có nên phân tích cụ thể hơn không, theo tôi không nên nói quá kỹ vì có thể sẽ có người lấy ý tưởng để làm).

V. Kết luận và kiến nghị

  • Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 là cơ hội lớn, nhưng cũng là thách thức lớn đối với Việt Nam, trong đó có cách doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thiết bị PCCC.
  • FireSmart đã nghiên cứu, chế tạo thành công một số thiết bị PCCC thương hiệu Việt Nam từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp 4.0.
  • Kiến nghị: chính phủ, các cơ quan chức năng cần đưa ra các chính sách, hỗ trợ cụ thể cho các doanh nghiệp sản xuất thiết bị PCCC tạo hành lang, điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển, từng bước thay thế thiết bị nhập khẩu, hướng tới xuất khẩu thiết bị ra thị trường quốc tế.

Xem thêm: Thiết bị báo cháy không dây FireSmart – kết nối Điện Thoại